ΟΙ  ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ  ΑΓΩΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΙΣΤΟΡΊΑ ΩΣ  ΣΗΜΕΡΟΝ

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 

 

 ΙΕΡΗ ΓΗ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ

 

 

Η Ολυμπία της Πελοποννήσου απο αρχαιοτάτων χρόνων απετέλεσε τον κοινό τόπο εορτασμού των Ολυμπιακών Αγώνων προς τιμήν του Ολυμπίου Διός.   Η εορτή αυτή εορτάζετο σε πάμπολλους τόπους της Ελλάδος με διαφορετικό  όνομα, όμως   επισημοτέρα   εθεωρείτο αυτή της Ολυμπίας .[Εγκυκλ. Ελευθερουδάκη, σελ.57 ]

 

 Αττικές Ολυμπιάδες

 

Στην Αθήνα απο της εποχής του Πινδάρου αναφέρονται” Ολύμπια ο εν Αθήναις Αγών”. Τούτον πιθανόν να ίδρευσεν ο Κύλων και έλαβεν την μεγίστη ακμή του

όταν ο Αδριανός επεράτωσε το Ολυμπιείον (αυτό που σήμερον ονομάζομε Στήλες του Ολυμπίου Διός έναντι του Ζαππείου) και ο αγών ούτος  ονομάσθη Ολύμπιος.  Από τότε άρχισαν και οι Αττικές Ολυμπιάδες, απο του έτους δηλαδή 131 μ.χ όπως αριθμείται στις σωζόμενες επιγραφές.

 

Ολυμπιακοί Αγώνες  στην Μακεδονία

 

Ολυμπιακοί Αγώνες εγέντο και στο Δίο της Μακεδονίας. Με ιδιαιτέρα λαμπρότητα διεξήγοντο αυτοί επί Φιλλίπου του Β! μετά την άλωση της Ολύνθου απο τους Μακεδόνας.  Απο ένα τόσο μεγάλο γεγονός για τον Ελληνισμό δεν μπορούσε να  μείνει ασυγκίνητο το γνησιότερο τέκνο του Ελληνισμού, ο βασιλεύς της Μακεδονίας, ο  Μέγας Αλέξανδρος. Αυτός λοιπόν  προσέδωσε νέαν αίγλη στους Αγώνες του Δίου προς τιμήν του προστάτου της πόλεως, Ολυμπίου Διός.  Επιπροσθέτως αυτός όρισεν την τέλεση Ολυμπιακών Αγώνων και στις Αιγαίς της Μακεδονίας, πλην όμως δεν πρόλαβε να τους εκτελέσει και γι’ αυτό  τους εγκαινίασεν ο Βασιλεύς Αρχέλαος δι επισήμων θυσιών προς τον Δία.

Ολυμπιακοί Αγώνες  σε άλλα μέρη

 

Ολυμπιακοί Αγώνες ετελούντο και στην Θεσσαλονίκη, αλλά και  σε  πολλές άλλες πόλεις της Ελλάδος ,όπως λ. χ στην Νεμέα(Νέμεια), στον Ισθμό της Κορίνθου(Ισθμια) ,στους Δελφούς(Πύθια) στην Τεγέα της Αρκαδίας , κ.ο.κ. Οι αγώνες των Δελφών ήσαν περισσότερο καλλιτεχνικοί αγώνες. 

 

Ολυμπιακοί Αγώνες στον Ελληνικό κόσμο

 

Αλλοι  μέρη  του Ελληνικού κόσμου όπου ετελούντο  Ολυμπιακοί Αγώνες ήσαν

  1/  Η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου,   πόλη   την οποία ίδρυσεν ο ίδιος ο Μέγας Αλέξανδρος και προόριζεν ως πρωτεύουσα του αχανούς βασιλείου του , δεν μπορούσε να μείνει αδιάφορη μπρος στον  Πανελλήνιο αυτό θεσμό, τους Ολυμπιακούς Αγώνες.

2/  Η Αντιόχεια της Συρίας , η οποία περιλαμβάνετο επίσης στο εκτεταμένο  Αλεξανδρινό κράτος . Ετελούντο στις Δάφνες όπου εγένετο η μεγαλειώδης πομπή του Αντιόχου του μεγαλοπρεπούς.

3/  Η Αττάλεια της Μικράς Ασίας, όπως διαπιστούται απο τα νομίσματα της εποχής.

4/  Η Δαμασκός της Συρίας , όπως εμφαίνεται εκ των γνωστών νομισμάτων της πόλεως αυτής, αλλά και εξ επιγραφών  που αναφέρονται στα Ολύμπια της Εφέσου, Κιζύκου, Μαγνησίας, Νικαίας, Ταρσούς, Θυατείρων Τράλλεων, Τύρου, Τάβας,  Αναβάρζου, Σίδης, Περγάμου κ. α

5/  Η Νεάπολη της Κάτω. Ιταλίας  της  Μεγάλης  Ελλάδος , όπως ωνομάζετο η Ελληνικοτάτη αυτή περιοχή.

 

 Ευάγγελος Ζάππας , οραματιστής των Ολυμπιακών Αγώνων

 

Ο εθνικός ευεργέτης Ευάγγελος Ζάππας επεδίωξε δια γενομένης δωρεάς του το 1859  ν’ αναβιώσει τον  πανάρχαιο  θεσμό των Ολυμπιακών Αγώνων , οι οποίοι ως γνωστόν   κατηργήθησαν  υπο  του Μ. Θεοδοσίου. Ετελέσθησαν δε τα έτη 1870 και 1875  αθλητικοί αγώνες στην αρχαία Ολυμπία,  όμως το Ελληνικό κράτος δεν έδειξε το ενδεδειγμένο ενδιαφέρον. Η σχηματισθείσα προς τούτο Επιτροπή “Επί των Ολυμπίων και των Κληροδοτημάτων” το 1865 προεδρευομένη υπό του εκάστοτε Υπουργού Εσωτερικών, ουδέν έπραξε για την συνέχιση και ενίσχυση του θεσμού, όπως τον ονειρεύθηκε ο   Ζάππας. Μετά απο αρκετά έτη αδρανείας της  επιτροπής, το 1932 απεφάσισε την εκ νέου τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων ανα τετραετίαν δια της οργανώσεως πανελληνίων βιομηχανικών , γεωργικών και κτηνοτροφικών εκθέσεων στους χώρους του  Ζαππείου μεγάρου των Αθηνών . Είναι προφανές ότι έλλειπε η πολιτική βούληση του νεοελληνικού κράτους για την αναβίωση των αγώνων και εισέβαλλε το εμποροβιομηχανικό πνεύμα στο θεσμό

.

Χώρος Αρχαίας Ολυμπίας

 

Είναι ο χώρος της αρχαίας Πισσάτιδος στην Ηλιδα ,στην κοιλάδα της οποίας ετελούντο ανά τετραετία οι περιφημότεροι πανελλήνιοι Ολυμπιακοί Αγώνες της αρχαιότητος.  Στον χώρο αυτό δεν υπήρχε οικισμός κατά την αρχαιότητα, οι δε πανηγυριστές των Ολυμπιακών αγώνων κατεσκήνωναν και διητώντο στον πέριξ χώρον.  Αξια να μνημονευθούν σε ιδιαίτερο κεφάλαιο είναι τα καλλιτεχνικά δημιουγήματα που στόλιζαν τον  περιωρισμένο τούτον χώρον της Ολυμπίας, ούτως ώστε να  περιλαμβάνει τα πολυτιμότερα δημιουργήματα της Ελληνικής Τέχνης . Η αξία δε των καλλιτεχνικών τούτων θησαυρών   έγκειται στο γεγονός ότι αυτά αντιπροσωπεύουν όλους τους ρυθμούς και συμπυκνώνουν την  Τέχνη όλων των Ελληνίδων πόλεων και εποχών, τουτέστιν ολοκλήρου του πεπολιτισμένου τότε   κόσμου.  Υπήρχον ναοί, βωμοί, θησαυροί, αγάλματα θεών ανδριάνδες νικητών και αναθήματα εκ χαλκού και μαρμάρου κ.ο.κ  και  επροστατεύοντο απο  το απαραβίαστο του ιερού χώρου. Να σημειωθεί ότι εκτός απο τους  δημόσιους θησαυρούς εφυλάσσοντο και ιδιωτικοί  θησαυροί, καθώς και χρήματα, έγγραφα και επιγραφές . Κατά την  εποχήν του Πλινίου του πρεσβυτέρου ίσταντο ακόμη  στην Ολυμπία   3.000 ανδριάντες.

 

Το Ιερόν Αλσος και Αλτεως

 

Ητο ο   χώρος τελέσεως των Αγώνων, καρδιά δε του ιερού άλσους ήτο η Αλτις, η οποία απετελείτο απο τετράπλευρον περιβαλλόμενον υπό τοίχου , έχον μήκος 200 μ.  και πλάτος 175 μ . 

Η Αλτις περιεβάλλετο απο τα εξής  μέρη:

1/ Προς βορράν περιορίζετο υπό χαμηλών λόφων,   ο κυριότερος εκ των οποίων ήτο ο Κρόνιος λόφος , διότι επ αυτού υπήρχε παλαιότερον  το ιερόν του Κρόνου.  Ο ναός αυτός επροβάλλετο προς Νότον και εθάμπωνε τους επισκέπτας με την μεγαλοπρέπεια του. [Στις υπωρείες του Κρονίου λόφου είχαν κατασκευάσει κρηπίδες που ανέβαιναν στην κορυφή του  λόφου. Εκεί κατά την εαρινήν Ισημερίαν του Ελαφηβολιώνος(μηνός Μαρτίου)  θυσίαζον στα Ιερά και άλλων Θεών, ήτοι της Ολυμπίας Ειλειθυίας, του Σωσιπόλιδος και άλλων. Εξ αυτών συνάγωμεν την φροντίδα του κόσμου εκείνου  για τις εγκύους και γενικώς την μητρότητα. Επίσης τιμούσαν  και τον πολιούχο θεό της πόλεως, κάτι που μεταβιβάσθηκε στην νέα  ξενόφερτη  θρησκεία μας. Αντίθετα σήμερον ρωτούμε πριν ενοικιάσουμε σπίτι αν έχουν παιδιά και σε θετική απάντηση αρνούμεθα την ενοικίασιν]

2/ Προς Νότον το ιερόν άλσος εκτείνετο μέχρι του Αλφειού π.

3/ Προς Δυσμάς υπήρχαν τα αθλητικά οικήματα (γυμνάσιον, παλαίστρα, Λεωνίδαιον κ.α) τα οποία έφθαναν πέραν του τοίχου έως τον παραπόταμο Κλαδαίον (Κλαδέον), ο οποίος εδώ συνενούται με τον Αλφειόν ποταμόν 

4/ Τέλος προς Ανατολάς εκείθεν του τοίχου και αμέσως πέραν της Αλτεως έκειτο ο Ιππόδρομος και το στάδιον, όπου ετελούντο οι αγώνες.

Αυτήν την εικόνα είχε το Ιερόν Αλσος της Ολυμπίας έως τα τέλη του Δ’ αιώνα μ.Χ,  οπότε απηγορεύθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες και τα πάντα παρημελήθηκαν και κατεστράφησαν, όσα  είχον απομείνει όρθια είτε απο τους σεισμούς , είτε απο την καταστροφική μανία των Χριστιανών.  Αποτέλεσμα της εγκαταλείψεως των ερειπίων ήτο η βαθμιαία επίχωση τους απο φερτές ύλες λόγω των πλημμυρών των ποταμών Αλφειού και Κλαδέου,  έτσι ώστε με την πάροδο του χρόνου

να χαθούν τελείως τα ίχνη τους

 

Αρχαιολογικές Ανασκαφές

 

Παχύ στρώμα άμμου 3-5 μ  σκέπασε  τα ερείπια  των αρχαίων αριστουργημάτων, εκ των οποίων προεξείχον μόνον ορισμένα Ρωμαικά εκ πλίνθων απομεινάρια. Αυτή την εικόνα παρουσίαζε η Ολυμπία έως το 1829, οπότε μιά Γαλλική επιστημονική αποστολή  δι’ ανασκαφών απεκάλυψε μικρόν μέρος των θεμελίων του ναού του Διός  και ορισμένα τεμμάχια των μετοπών , τα οποία σήμερον ευρίσκονται εκτεθειμένα στο Μουσείο του Λούβρου.

 

Ερνέστος Κούρτιους

 

Συστηματική όμως και πλήρης ανασκαφή έγινε απο την Γερμανική κυβέρνηση με επικεφαλής τον αρχαιολόγο καθηγητή Ερνέστο Κούρτιους  απο το Σεπτέμβριο του 1875 μέχρι το Μάρτιο του 1881. Η ανασκαφή αυτή έφερε  απο κάθε άποψη θαυμάσια αποτελέσματα. Τότε  απεκαλύφθησαν τα μεγαλύτερα αριστουργήματα στον κόσμο, τα αγάλματα του Ερμή του Πραξιτέλους και της Νίκης του Παιωνίου, καθώς και τα αετώματα του ναού του Ολυμπίου Διός, τα οποία  είναι μεταξύ των ωραιοτέρων έργων της Κλασσικής αρχαιότητος. Τα πορίσματα αυτής της ανασκαφής αναφορικά με τις επιγραφές και την αρχιτεκτονική υπήρξαν σημαντικά. Τότε ήλθεν στο φως πλείστο υλικό και εγένετο  ανεύρεση των θεμελίων.

 

Οπτή Πλίνθος της Μυκηναικής Εποχής

 

Η πρώτη προιστορική μαρτυρία είναι μιά οπτή πλίνθος Μυκηναικής εποχής  που εμφανίζει ένα ιδεόγραμμα ενωμένο με μιά γραπτή λέξη.  [Τούτο κατετέθη στο Διεθνές Συνέδριο  για τους Ολυμπιακούς αγώνες που έλαβε χώρα στην Ολυμπία στις 3/9/91.] Το ιδεόγραμμα αυτό σημαίνει “10 άνδρες(ή άνθρωποι)” Η λέξη διαβάζεται “U-RA-PI-JA-JO”  Επειδή στην Μυκηναική γραφή δεν γίνεται διάκριση μεταξύ του R( ρ) και  L(λ) και αποδίδεται με τα ίδια γράμματα οι συλλαβές RU  και  LU  γι’ αυτό η λέξη διαβάζεται ως U-LU-PI-JA-JO που σημαίνει “Ολυμπία”[DREES LUNWIG : DER URSPRUNG DER OLYMPISCHEN SPIELE, S 43, 1974]  Ετσι έχουμε την φράση “10 άνδρες απο την Ολυμπία” , μιά θαυμάσια έκφραση  και μιά γραπτή μαρτυρία που ήλθε να   επιβεβαιώσει ότι η Ολυμπία είναι τουλάχιστον προιστορική πόλη και αθλητικός θεσμός. Ηδη το όνομα Ολυμπία είναι μιά μικρή λάμψη μέσα στο σκοτάδι της  Αδηλης Εποχής(προιστορίας), όπου ως τώρα είχαμε σωρεία προιστορικών μύθων δοσμένων απο την Ελληνική Αρχαιολογία, αλλά καμιά  αρχαιολογική μαρτυρία. Επομένως τώρα   αναγκάζει τους ειδικούς της αρχαιολογίας, γλωσσολογίας, γραμματολογίας και ιστορίας να στρέψουν την έρευνα τους προς την Ολυμπία για να εμβαθύνουν τον ιστορικό ορίζοντα στα αθλητικά δρώμενα στο χώρο  της Ολυμπίας και σε άλλους αθλητικούς χώρους του αρχαίου κόσμου. Παρ’ όλο που η Ελληνική Προιστορική Αρχαιολογία βρίσκεται σκοπίμως στα σπάργανα, ίσως για να  μην αποκαλυφθεί όλο το βάθος της Ελληνικής Προιστορίας που ξεκινά  εκατοντάδες χιλιάδες ή και εκατομμύρια  χρόνια πριν, όπου δειλά - δειλά έρχονται στο φως ολοένα και πιό νέα στοιχεία, όπως αυτό του “οπτού Μυκηναικού πλίνθου”. Κάτι τέτοια ευρήματα μπορούν να ανατρέψουν τις εδραιομένες δογματικές απόψεις  των αρχαιολόγων, που θέλουν οι Ολυμπιακοί ν’αρχίζουν το 776 π.χ. 

Ολα συμφωνούν ότι οι γηγενείς   κάτοικοι της περιοχής με τα ονόματα Αιγαίοι , Πελασγοί, Μυκηναίοι, Μίνωες και μετά Ελληνες που κατοικούσαν στο ευρύτερο χώρο πέριξ του Αιγαίου εδώ και εκατομμύρια  χρόνια- όπως αποδεικνύουν οι  πρόσφατες ανθρωπολογικές ανασκαφές   υπο τον Αρη Πουλιανό( άνθρωποο της Τρίγλιας, των Πετραλώνων κλπ) είχε δημιουργήσει πολιτισμό και θεσμούς, μέσα στους οποίους εντάσσεται και ο αθλητισμός και άρα και οι Ολυμπιακοί αγώνες. Επομένως δεν πρέπει να αρκεσθούν οι ειδικοί στην ανάλυση των μύθων, που κι’ αυτοί  αποτελούν  βιωμένη ιστορία, αλλά πρέπει πρέπει  να προχωρήσουν στην αρχαιολγική έρευνα εις βάθος για ν’ αποκαλύψουν την προιστορική Ολυμπία. Αυτός ο πρωτοελληνικός πολιτισμός -και όχι προελληνικό- είναι το νήμα της Αριάδνης που θα μας οδηγήσει στο σπήλαιο της  Αδήλου Εποχής  και θα την ενώσει με την Κλασσική Εποχή. Ευτυχώς που η Ελληνική γη φιλοξενεί φιλόστοργα τους διαδοχικούς πολιτισμούς (Αιγαιατικό-Κυκλαδικό, Μυκηναικό, Κρητομινωικό ,  Κλασσικό  και Ελληνιστικό )που θέλησαν να τους εξαφανίσουν μισέλληνες και απολίτιστοι   στο όνομα κάποιου ξενόφερτου θεού , ώστε να μην υπάρχει μέτρον σύγκρισης της παραφροσύνης και εγκληματικότητος τους.

 

Ο Ναός του Ολυμπίου Διός

 

Το κέντρον της Αλτεως αποτελεί ο ναός του Διός, τον οποίον οικοδόμησαν οι Ηλείοι κατά τον Ε!  π. Χ αιώνα . Αρχιτέκτων του ναού αναφέρεται ο Λίβων Ηλείος.  Πρόκειται για έναν περίπτερο ναό δωρικού ρυθμού εκ πώρου , φέρων  13 κίονες επί των μακρών πλευρών και 6 κίονες επι των βραχειών. Το μήκος του στυλοβάτου είναι 64,12 μ. Το δε πλάτος 27,66 μ. Εντός του Ναού  ίστατο το περίφημο χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός, έργον του Φειδίου. Β.Α του ναού ευρέθη η βάση του βωμού του Διός, έχουσα σχήμα ελλειψοειδές.

 

Περί του Διός

 

Ο Ζευς  συμβολίζει το “ζην” ή  το “ζέω”> ξεύγνυμι , εξ ου και ζεύσις, ή του δεύω  = βρέχω,  Δευς και βοιωτικώς Ζευς. Ελέγετο και Ζαν,  Δαν,  Ζας  και  Ζης. Βλέπομεν λοιπόν ότι όλα έχουν να κάμουν με την ζωήν.  Δεν είναι τυχαίον ότι ο Ζευς αλληγορείται με το “Παν” και τον Ηλιον, τον αιθέρα και άλλα   φυσικά , μεταφυσικά και ηθικά  πράγματα.  Φυσικώς έχει να κάμει με την Πρώτην Υλην, εκ της οποίας παρήχθησαν τα πάντα, και δια τούτο είπον αυτόν πατέρα Θεών τε και θνητών τε, επειδή μόνον αυτός εγέννησεν θνητά και αθάνατα τέκνα, ενώ όλοι οι άλλοι είτε μόνον θνητά είτε μόνον αθάνατα. Επίσης αλληγορείται και προς τον αιθέρα, την λεπτοτάτην και πυρώδη ουσίαν του αέρος. Δια τούτο έλαβεν σύζυγο την αδελφήν αυτού Ηρα, η οποία αλληγορείται εις τον αέρα. Υπό το πρίσμα της συγχρόνου Κβαντομηχανικής ο Ζεύς συμβολίζει το πλάσμα, ήτοι  την εν δυνάμει ενέργεια του  κενού  σύμπαντος.  Διά τούτο ήτο κύριος των αστραπών, βροντών , κεραυνών, της βροχής  και λοιπών φαινομένων. Αλληγορείται και εις τον Ηλιον και αυτή η αλληγορία εξηγεί θαυμασιώτατα την χρυσήν σειράν του Ομήρου,  ότι εν γενικαίς γραμμαίς εγνώριζον το Ηλιοκεντρικό σύστημα, το οποίον εδίδασκον ,  οι Πυθαγόρας, Αρίσταρχος, Κλεάνθης   Φρυξ, Φιλόλαος, Αναξαγόρας και Πλάτων, είκοσι περίπου αιώνες πριν απο τον  κλεπταποδόχο Κοπέρνικο.

Ζευς και Ηρα είναι οι δύο πρωταρχικές αρχές, η στατική και η δυναμική.  Η στατική θεωρείται γνωστική, μορφοποιητική. Η δυναμική αρχή χαρακτηρίζεται απο την κίνηση, την ενέργεια και την ακτινοβολία.  Ορθώς λοιπόν ο Ζευς αντιπροσώπευε τον Νόμο, την Ενότητα, το Δίκαιο και την Λογική Τάξη του σύμπαντος. Και ενώ οι  Ερμητιστές φιλόσοφοι της Κοσμογονίας υποστηρίζουν ότι η γνώση εξελίσσει τον άνθρωπο και διατυπώνουν επιστημονικές προτάσεις παραδεκτές ακόμη και σήμερον,  οι “θεολόγοι” της “Γενέσεως”  ομιλούν περί “προπατορικού αμαρτήματος”  και ότι ο άνθρωπος ημάρτησε διότι εγεύθη τον καρπόν “της Γνώσεως του Καλού και του Κακού” κ.ο.κ  Δηλαδή αν έμενον ξύλα απελέκητα θα πήγαιναν στον παράδεισο; Κατά τους Ελληνες “αυτό που θεοποιεί την ψυχή είναι η γνώσις” και πίστευον ότι “η ψυχή δεν είναι δημιούργημα, είναι καθαυτή η θεία ουσία”.

 

Το Ιερόν του Πέλοπος

 

 Προς δυσμάς δε τούτου  και βόρεια του ναού κείται το Πελόπειον, ή ιερόν του Πέλοπος, όστις ελατρεύετο  μεγάλως στην  Ολυμπία.  Υπήρξε κι’ αυτός   Ολυμπιονίκης και  ενίκησεν στον αγώνα  του βασιλέως  Οινομάου,  γενόμενος διάδοχος αυτού και βασιλεύς της Πισσάτιδος.  Το Πελόπειον έχει σχήμα ακανονίστου πενταπλεύρου, Βορείως δε αυτού σώζονται ερείπια μεγάλου βωμού, ίσως του αρχαιοτάτου της Ολυμπίας , ανήκοντος απο κοινού εις την Ηραν και τον Δία.

 

Ο Ναός της Ηρας

 

Ο ναός της Ηρας, το Ηραίον όπως ονομάζεται, κείται βορείως και πλησίον του βωμού εις τας υπωρείας του Κρονίου. Δυτικώς του Ηραίου οικοδομήθηκε μετά την μάχη της Χαιρωνείας απο τον Φίλιππο το 336 π. Χ, το κυκλοτερές Φιλιππείον, περιβαλλόμενον απο 18 ιωνικούς κίονες και περιέχον στο εσωτερικό του τους χρυσελεφάντινους ανδριάντες του Αμύντα, Φιλίππου Β! και του Αλεξάνδρου του Μεγάλου, τους οποίους εποίησεν ο Λεοχάρης . Επίσης περιέχει αγάλματα της Ευρυδίκης και της Ολυμπιάδος. Βορείως του Φιλιππείου και ΒΔ του Ηραίου  κείνται τα θεμέλια του Πρυτανείου. Ο Ηρώδης ο Αττικός κατεσκεύασεν υδραγωγείο μεταφέρων το νερό απο τον Αλφειό ποταμό  στην Ολυμπία. Την δεξαμενή δε που βρίσκεται πλησίον του Ηραίου στις υπώρειες του Κρονίου, διεκόσμισεν με ωραίες εξέδρες  με αγάλματα των οικογενειών των Αντωνίνων και  Ηρώδη του Αττικού.

 

Περί της Ηρας

 

Η Ηρα ήτο μία απο τις 12 θεότητες του Ολύμπου, κόρη του Κρόνου και της Ρέας, αδελφή και σύζυγος του Δία, βασίλισσα του ουρανού, προστάτιδα του συζυγικού βίου και του γάμου. Ητο πρόθυμη και στοργική αρωγός της γυναίκας στις δύσκολες στιγμές της ζωής της. Μιά τέτοια πανάρχαιη θεότητα, που είχε κόρη την Ειλειθυία, προστάτιδα των τοκετών, δεν ήτο δυνατόν να μην έχει εξέχουσα θέση στον Ελληνικό κόσμο και μάλιστα στην Ολυμπία, όπου οι νέοι βλαστοί  αγωνίζοντο για την νίκη και την αρετή. Είναι τόση η προσήλωση της στην ιερότητα της γυναίκας, ως μητέρας και τροφού,  ώστε δεν διστάζει να θυλάσει η ίδια τα παιδιά αντιζήλων της, όπως τον Ερμή,  τον Διόνυσο και τον Ηρακλή. Η παράδοση αναφέρει ότι όταν θύλαζε τον Ηρακλή χύθηκε απο τους μαστούς της γάλα στον ουρανό και απο αυτό σχηματίσθηκε ο Γαλαξίας. Οπως ο Δίας έτσι και εκείνη έχει θεικές ιδιότητες και είναι  πανίσχυρη φυσικά σε μικρότερο βαθμό .  . Πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος, υποφέρει πολύ απο τα ερωτικά παραστρατήματα του Διός και οι διάφοροι μύθοι την παρουσιάζουν ζηλότυπη και εκδικητική, μάλλον αντιπαθητική, γιατί φαίνεται να μην κάνει άλλη δουλειά απο το να καταδιώκει και να βασανίζει τις θνητές ερωμένες του Δία και τα νόθα παιδιά τους. Παρ’ όλα αυτά οι αρχαίοι την θεωρούσαν ως την σοβαρότερη θεά του Ολύμπου και την τιμούσαν σε όλες τις γιορτές.  Ιδιαίτερα ετιμάτο στα Ολύμπια μαζί με τον συζυγο της Δία, διότι είχε όλα τα προτερήματα και ελαττώματα της γυναικείας φύσης.

.

Μητρώον

 

Προς ανατολάς  και βορείως του βωμού του Διός ευρίσκοντο οι βάσεις του Μητρώου, δηλαδή του ναού της μητρός των θεών. Ηδη επι Παυσανίου δεν εσώζετο πλέον το άγαλμα της θεάς. Ο ναός αυτός ήτο μικρός δωρικός περίπτερος 6 : 11 κιόνων και οικοδομήθηκε πιθανώς στις αρχές του Δ !  π. Χ αιώνος.

 

Οι Θησαυροί των Πόλεων

 

Οι θησαυροί των πόλεων ευρίσκονται στις κατωφέρειες  του Κρονίου και βορείως της Αλτεως και  εκτείνονται κατά σειράν. Μέσα σ’αυτά τα μικρά οικήματα εφυλάσσοντο μικρά αναθήματα των πόλεων. Όπως λ.χ τιμητικά όπλα, δίσκοι κλπ. Μόνον 12  εξ αυτών σώζονται σήμερον είτε τα θεμέλια , είτε τα ερείπια, όπως λ.χ των Συκιωνίων, των Μεγαρέων και της Γέλας(Κ. Ιταλίας) Κάτω απο το άνδηρον των θησαυρών ευρίσκεται σειρά βάσεων επι των οποίων ίσταντο οι λεγόμενοι Ζάνες  .  Αυτοί ήσαν χάλκινα αγάλματα του Διός κατασκευαζόμενα απο εκείνους που  υπέπιπτον σε παραβάσεις  των κανόνων των αγωνισμάτων, ως ένδειξη χρηματικής ποινής.  Προς ανατολάς ευρίσκεται η θολωτή είσοδος απο την οποίαν περνούσαν οι Ελλανοδίκες και οι αθλητές στο στάδιον.  Το στάδιον απεκαλύφθη μόνον κατά το μικρότερο μέρος. Για τους θεατές είχε τεχνικά αναχώματα στις  τρεις πλευρές, ενώ  η τετάρτη(βορεία)  αποτελείτο απο τις φυσικές υπώρειες του Κρονίου. Στο στάδιον μπορεί και σήμερον ο επισκέπτης να ιδεί τους τοίχους     της αφετηρίας και του τέρματος , μεταξύ των οποίων η αποσταση είναι 192,27 μ. Το μήκος τούτο εκαλείτο  κατά την αρχαιότητα στάδιον , διαιρούμενον σε 600 ολυμπιακούς πόδες(ισοδυνάμους προς 0,3205 μ) και ήτο εν εκ των αρχαιοτέρων μέτρων μήκους.

 

Στοά της Ηχούς

 

Νοτίως του σταδίου ευρίσκεται ο τόπος του Ιπποδρόμου, όστις έχει καταστραφεί παντελώς απο τις φερτές ύλες του Αλφειού. Η Αλτις  ετελείωνε προς ανατολάς σε μεγάλη στοά, την λεγομένη Στοά της Ηχούς , έχουσα μήκος 100 μ.   Εκτίσθη επι Μακεδονικής εποχής επί της θέσεως άλλης  παλιοτέρας στοάς  και διακοσμείται έμπροσθεν προς τα δυτικά με μιά μεγάλη σειρά αναθημάτων ή αγαλμάτων, εκ των οποίων σώζονται μόνον οι βάσεις. Η στοά συνδέεται προς νότον με διάφορους ρωμαικούς τοίχους, οι οποίοι ανήκουν ως επι το πλείστον σε οικοδομήματα ιδρυθέντα  υπό του  Νέρωνος. 

 

Το Βουλευτήριον

 

Μεταξύ τούτων και του Βουλευτηρίου εκτείνετο προς δυσμάς ο νότιος τοίχος της Αλτεως, εις τον οποίον σε μεταγενέστερους χρόνους κατεσκευάσθη μεγάλη θριαμβευτική πύλη. Το Βουλευτήριο συνίστατο εκ μικρού τετραπλεύρου μεσαίου κτιρίου και δύο πτερύγων. Στο μεσαίο χώρο συνεδρίαζε η βουλή και ορκίζοντο οι αθλητές προ του αγάλματος του Ορκίου Διός τον όρκον των. Νοτίως του Βουλευτηρίου ανεκαλύφθη στοά περιβαλλομένη εκ τριών μερών υπο διπλής σειράς κιόνων, των εξωτερικών μεν δωρικών και των εσωτερικων Κορινθιακών. Στον δυτικό τοίχο της Αλτεως, πλησίον της Ν.Δ γωνίας, υπήρχεν η επίσημος πύλη, εκ της οποίας εισήρχοντο εις την Αλτιν οι πομπές.

 

Λεωνiδαίον

 

Εξωθεν και παρά την ΝΔ. γωνία κείνται τα θεμέλια του Λεωνιδαίου .  Τούτο ήτο μεγάλο κτίριο κατασκευασθέν απο κάποιον Νάξιο ονόματι Λεωνίδη κατά το β’ ήμισυ του Δ! π.χ αιώνα, όπως φαίνεται απο ανευρεθείσα επιγραφήν.  Τούτο μετεβλήθη εντελώς στην Ρωμαική εποχή και χρησιμοποιήθηκε έκτοτε για την διαμονή των Ρωμαίων τοποτηρηρητών. 

 

Η Βεβήλωση της Ελληνικής Θρησκείας

 

Δεν ήτο δυνατόν η εβραιογενής κοσμική θρησκεία του Χριστιανισμού,  η οποία εισέβαλε και επεβλήθη δογματικά και δια των όπλων σε όλο τον Ελληνικό κόσμο να μην βεβηλώσει την ιερή γη της Ολυμπίας . Προς βοράν, αλλά δυτικά του τοίχου της Αλτεως, ευρέθη βυζαντινός ναός κατασκευασθείς επί  αρχαίου κτίσματος, το οποίον ορισμένοι θεωρούν ως αίθουσαν των ιερέων, ενώ άλλοι ως εργαστήριον του Φειδίου. Το προς βοράν συνεχές οικοδόμημα φαίνεται ότι ήτο ο θεηκολεών , δηλαδή η κατοικία των ιερέων. Προς  δυσμάς ίστατο ξύλινον ηρώον μετά βωμού. Προς βοράν συνεχίζει η παλαίστρα ,περιβαλλομένη υπό στάς δωρικών κιόνων και πάλιν προς βοράν ταύτης το μέγα γυμναστήριον, αμέσως συνεχόμενον μετά της παλαίστρας δια στοάς, φέρον δε και επι της ανατολικής πλευράς στοάν μήκους 210,51 μ  ήτις  εχρησίμευε σε περίπτωση κακοκαιρίας ως στάδιον. Στο γυμναστήριον  ,το οποίον εξετείνετο επι έν πλέον στάδιον(ήτοι 192,27μ) εγυμνάζοντο προ των αγώνων  οι προκριθέντες αθλητές ,υπό την επιτήρηση των Ελλανοδικών .

 

Το Μουσείο της Ολυμπίας

 

Πέραν του Κλαδέου π. βρίσκεται σήμερον το νέον Μουσείο, το οποίον έγινε δαπάναις του μεγάλου ευεργέτου Ανδρέα Συγγρού και περιέχει τα ανευρεθέντα απο τις ανασκαφές αντικείμενα τέχνης και κειμήλια. Εδώ λόγου χάριν βρίσκονται τα αετώματα του ναού του Ολυμπίου Διός, εκ των οποίων το μεν ανατολικόν παριστά τους αγώνες της αρματοδορμίας του Πέλοπς και του Οινομάου, το δε δυτικόν την μάχη των Λαπιθών και Κενταύρων, η Νίκη του Παιωνίου, οι μετόπες του ναού του Διός, τα πολλά χαλκώματα. Τέλος δε το ωραιότερον όλων, ο Ερμής του Πραξιτέλους, ο οποίος βρέθηκε στο Ηραίον.

 

Πέλοψ  ο ανακαινιστής των Ολυμπιακών Αγώνων

 

Πυκνή ομίχλη καλύπτει την ιστορία των δύο αυτών προσώπων.  Η Ολυμπία χρονολογείται απο της προιστορικής εποχής . Πολύ πριν απο την ίδρυση των πολιτειών της Ηλιδος και Πισσάτιδος υπήρχε κέντρον λατρείας μεταξύ του Ηραίου και του βωμού που κείται πλησίον.  Εκεί ελατρεύετο η Ρέα και ο Κρόνος, την λατρεία των οποίων εισήγαγον  εις τον ιερόν τούτον χώρον , κατά την άποψη του καθηγητού Δέρπφαιλντ, οι Καύκωνες, οι οποίοι και επι Ομήρου(ΙΔ αιών π.χ) και μετέπειτα κατώκουν στην Τριφυλία.  Η τόσο ένδοξη απο το παρελθόν επαρχία της Τριφυλίας σήμερον έχει περιπέσει σε αφάνεια, λόγω της εγκαταλείψεως της τόσο απο  το Αθηναικό κράτος, όσο και απο τους δραστήριους κατοίκους της, οι οποίοι έφυγαν διωγμένοι, λόγω της ανασφάλειας και της ανεργείας, απο την πατρίδα τους για να εγκατασταθούν στις νέες πατρίδες τους στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.  Μετά απο αυτήν τηνσύντομη παρέκβαση επιστρέφουμε στην προιστορία της περιοχής. Εχουμε σε άλλο κεφάλαιο αναφερθεί στους Ιδαίους Δακτύλους και στον Ηρακλή, οι οποίοι κατά την  παράδοση  ίδρυσαν τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ο Παυσανίας διηγείται ότι εκ Κρήτης ήλθον στην Ολυμπία οι Ιδαίοι Δάκτυλοι , εκ των οποίων ο μεγαλυτερος ονομάζετο  Ηρακλής, ο ιδρυτής των αγώνων. Βασιλεύς των Καυκώνων ήτο ο Οινομάος που είχε τα ανάκτορα του στην Πίσα, και ο οποίος ήτο το σπουδαιότερο πρόσωπον στην ιστορία των αγώνων, διότι προσεκάλει  τους μνηστήρες της θυγατρός του Ιπποδάμειας εις αγώνα αρματοδρομίας, και εφόνευε όσους αποτύγχαναν να τον νικήσουν.  Τελος όμως προσεκάλεσε και τον Αχαιόν εκ Βορείου Ελλάδος Πέλοπα να συναγωνισθούν στην αρματοδρομία δύο ίππων. Εν προκειμένω για να μην παρεισφρύσουν οι γνωστές    παραχαράξεις εκ μέρους των αμαθών ή  κακοθελητών αναφέρουμε ότι οι αρχαιότατοι αυτοί κάτοικοι της Πελοποννήσου  Αχαιοί ζούσαν και στην Βόρειο Ελλάδα. Ωστόσο απο πουθενά δεν προκύπτει ότι οι Αχαιοί ήσαν προέλληνες και  όχι  Ελληνες.   Σύμφωνα με   μιά  θεωρία και οι Αχαιοί είχαν  λατρευτικό τους κέντρον τον Ολύμπο και κατήλθαν απο την Βόρειο Ελλάδα προς νότον. Αδιάψευστη περί τούτου μαρτυρία είναι η πόλη του Αργους Ορεστικού, αλλά και της Αιανής Κοζάνης, όπου ευρέθησαν θησαυροί του Μυκηναικού πολιτισμού.  Επομένως ο Οινόμαος δεν ήτο ούτε εκ Φρυγίας, ούτε εκ Λυδίας, αλλά καθαρόαιμος Ελλην που  απελάμβανε στο όμαιμον, ομόδοξον και ομόγλωσσον της Ελληνικής φυλής. Μετά   την λαμπρή νίκη του Οινομάου επί του βασιλέως της Πίσης Πέλοπος , ο τελευταίος  του έδωσε την χείρα  της κόρης του Ιπποδάμειας και   ο Οινόμαος τον  διεδέχθη   στο βασίλειο της Πίσης.  Στο Ηραίον ανεκαλύφθησαν απο τον Δέπφαιλντ πολλά μικρά άρματα εκ πηλού ή ορειχάλκου, συρόμενα απο δύο ίππους και οδηγουμενα απο έναν αρματιλάτη, σαν αυτό που ηγωνίσθησαν οι Πέλοψ και Οινόμαος. Επίσης ευρέθησαν μικροί τρίποδες, προφανώς είναι  τα βραβεία των αρματηλατών ,τα οποία ανήκουν στην ΙΓ χιλιετία π.χ,  τρανή απόδειξη  ότι ψεύδονται όλοι όσοι εκ των συγχρόνων παραχαρακτών ορίζουν σαν ημερομηνία ενάρξεως των Ολυμπιακών αγώνων το 776 π.χ Αλλά και ο (337)      μαρτυρεί  ότι την επιμέλεια  του ιερού της Ολυμπίας  είχον οι Αχαιοί, κατόπιν οι Επειοί και κατόπιν  την παρέλαβον οι Αιτωλοί, εξεδιώξαντες τους Επειούς.

 

Η Πελοποννησιακή Αμφικτυονία

 

Υπήρχεν ανταγωνισμός μεταξύ των Ηλείων και Πισατών επί της Ολυμπίας και της τελέσεως των αγώνων και τούτο εμφαίνεται   απο το συνεργείο υφάνσεως του πέπλου της Ηρας, το οποίον ύφαινον δέκα εξ γυναίκες , αντιπρόσωποι οκτώ πόλεων της Ηλιδος και οκτώ της Πισάτιδος.  Εξ άλλου η Ολυμπία ήτο κεντρον Αμφικτυονίας των πόλεων της Δυτικής ακτής της Πελοποννήσου. Η συμμαχία αυτή δεν μπορούσε να αφήσει ασυγκίνητη την Σπάρτη, η οποία  πέτυχε την σύναψη ειρήνης μετά της ¨Ηλιδος, προκειμένου να  αντισταθμίσει την ισχύ της της Πελοποννησιακής Αμφικτυονίας.

 

Ο Δίσκος της Ολυμπίας

 

Στο Ηραίο εφυλάσσετο ορειχάλκινος δίσκος, φέρων τον κανονισμό των εορτών καιώς και το όνομα του Λυκούργου δίπλα στο όνομα του Ιφίτου, βασιλέως της Ηλιδος. Ο δίσκος αυτός  επιβεβαιώνει  την σύναψη συμμαχίας της Σπάρτης μετά της Ηλιδος , η οποία εστρέφετο κατά της αντιπάλου της Ηλιδος Πίσας. Επίσης καταμαρτυρεί και το ψευδέστατο της χρονολογίας ενάρξεως των Ολυμπιακών αγώνων το 776 π.χ, ενώ όλα πείθουν ότι οι αγώνες ετελούντο εκεί απο τους προιστορικούς   χρόνους. Πάντως γνωρίζουμε ότι η 28 η Ολυμπιάδα εορτάσθηκε υπό του βασιλέως του Αργους Φείδωνος παρουσία και των Πισατών, ενώ εξ αυτών απεκλείσθησαν οι Σπαρτιάτες και οι Ηλείοι.  Η διελκυσντίδα όμως Ηλιδος και Πίσας συνεχίζεται και οσοι αγώνες  διεξήχθησαν υπό της Ηλιδος διεγράφησαν απο τον κατάλογο των Ολυμπιάδων ως “Ανολυμπιάδες”, επειδή δεν είχον τον απαιτούμενο νομικό χαρακτήρα.  Η μακροχρόνια αντιπαράθεση των δύο πόλεων τελείωσε με την καταστροφή της Πίσας υπό των ηνωμένων δυνάμεων της Σπάρτης και της Ηλιδος προ του 572 π.χ. Εκτοτε η Πίσα και άπασα η Τριφυλία ετέθησαν υπό την επικυριαρχίαν της Ηλιδος και οι Ηλείοι κατείχον με κοινή συναίνεση των Ελληνίδων πόλεων  τον ιερόν τόπον της Ολυμπίας και την διοίκηση των εν αυτή  αγώνων, αναγκασθέντες να παραχωρήσουν πλέον του ημίσεως της χώρας των στους Σπαρτιάτες το 400 π.χ  και να υποστούν ήτταν απο τους Αρκάδες μέσα στην Αλτι της Ολυμπίας το 364 π. Χ

 

Φίλιππος και Ολυμπία

 

Το 338 ο βασιλιάς της Μεκεδονίας Φίλιππος ο Β! Προέβη στην ίδρυση του Φιλιππείου της Ολυμπίας. Τα πράγματα του Ελληνισμού είχαν αλλάξει

Καλλωπισμός της Ελλάδος

Οποιος δεν ανέγνωσε τον Παυσανία, τον αληθέστερον μάρτυρα και αυτόπτην εκείνου του  του αμιμήτου και εξαισίου κάλλωπισμού της Ολυμπίας δεν μπορεί να πάρει την παραμικράν ιδέαν της φιλοκαλίας και φιλοτεχνίας των Ελλήνων.[Η Ελλάς ήτο όλη επιμελώς φιλοτεχνημένη που τίποτα δεν ζήλευε από τους κήπους  της Βαβυλώνος. Αλλού υπήρχε βωμός, αλλού Αλσος, αλλού τόπος Ιερός , αλλού κρήνη και παντού μνημεία περίτεχνα , αγάλματα και ανδριάντες και στήλες και Ναοί όλα περιποιημένα, καθαρά και καλωπισμένα Ελληνικώς. Και αν δεν πιστεύομεν τον Παυσανία μπορούμε να προσφύγουμε στον Κικέρωνα, ο οποίος γράφει ότι «εις την Ελλάδα, εις κάθε βήμα ευρίσκεις πράγμα αξιοθέατον. Βαβαίσοι Ελλάς !  πούσοι ταύτα ; τις σε κατεσπάραξε ; Τις σε απεστέρησε τα έργα των τέκνων σου ;  Τις σε κατέστησεν ερημίαν ; Ο Νέρων ήρπασε πρώτος έργα τέχνης από τους Δελφούς και από την Ολυμπία , μεταξύ δε των άλλων και τον Ανδριάντα του Οδυσσέως Οι καλλωπισμοί και  όμως  και η μεγαλοπρέπεια των αφιερωμάτων  ήτο ανυπέρβλητη εις το Μαντείον των Δελφών , αλλά και στην Ηλιδα του Ολυμπίου Διός προς τιμήν των Ολυμπιακών Αγώνων  κα την κοινήν σύνοδον των Ελλήνων.   Τοιούτους καλλωπισμούς είχαν και οι αποικίες των Ελλήνων παντού. Η Ιταλία, Σαρδηνία, Σικελία, Κυρήνη, Ιωνία, και Αιολίς μέχρι της Ηρακλείας του Πόντου. Επειδή έργον των Ελλήνων ήτο πρώτιστον και πάτριον, να καταδιώκουν και εξολοθρεύουν την αγριότητα και βαρβαρότητα. Αφιέρωναν δε τινές και τα εργαλεία αυτών , όταν δεν ηδύναντο να μεταχειρισθούν αυτά πλέον, όπως ο Κίνυρις ο Αλιεύς το δίκτυον εις τας Νύμφας.]

 ΟΙ  ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ  ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΑ  ΩΣ ΣΗΜΕΡΟΝ

 

 

 

 

 

 

                                  Η  ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

 

 

 

Κάθε τι μεγάλο στον κόσμο πραγματοποιείται από τους νέους. Κατά τον Ντοστογιέφσκι «κάθε γενιά είναι μια εικόνα της νεολαίας της» Ο δάσκαλος του Γένους Αδαμάντιος Κοραής τους χαρακτηρίζει ως «άνθη της φυλής». Διότι αυτοί είναι οι μεγάλοι ιδεαλιστές, οι μεγάλοι οραματιστές , αλλά και οι τρανοί ήρωες και αγωνιστές για την ανανέωση και δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου, πιο τίμιου, πιο δίκαιου, πιο αληθινού. Οντως οι νέοι είναι το πιο δυναμικό στοιχείο κάθε κοινωνίας που πρωτοπορεί  στην αλλαγή, στις μεταρρυθμίσεις ή και στην ανατροπή  του συστήματος. Παράδειγμα οι τυραννοκτόνοι Αρμόδιος και Αριστογείτων , οι   σπουδαστές του Ιερού Λόχου που θυσιάσθηκαν στο Δραγατσάνι το 1821, αλλά και οι νέοι που εκτελέσθηκαν από τα Χιτλερικά στρατεύματα στην Κατοχή υπέρ της Ελευθερίας, της ηθικής και των ιδανικών.

 

Με το ρεβόλβερ και τα εκρηκτικά να αλλάξουν τον κόσμο ;

 

Αυτοί όμως οι υπέροχοι νέοι που είναι πλασμένοι για μεγάλα και θαυμαστά έργα, σήμερα πρωταγωνιστούν , όχι όλοι βέβαια, σε πράξεις απάνθρωπες, μηδενιστικές και βίαιες , επιδεικνύουν μια απαράδεκτη σκληρότητα , μια προκλητική ωμότητα, μια άκρατη επιθετικότητα  κατά του κοινωνικού συνόλου, τις περισσότερες φορές εντελώς αναίτια. Θα μπορούσαμε να τους χαρακτηρίσουμε «επαναστάτες χωρίς αιτία» αν δεν είχαμε και εμείς ένα μέρος της ευθύνης για αυτούς. Η βία τείνει να γίνει για μερικούς εξ αυτών σπορ. Ετσι, μια αθλητική συνάντηση καταλήγει σε αληθινό πεδίο μάχης με ανθρώπινες απώλειες, λεηλασίες, καταστροφές περιουσίας των πολιτών, πυρπολήσεις αυτοκινήτων , καταστημάτων και συλλήψεις, μια  ροκ συναυλία σε μάχη σώμα με σώμα με την αστυνομία.

Συνακόλουθα απαγωγές πολιτών, διαρρήξεις και ληστείες, συμπλοκές και χειροδικίες, μάχες συμμοριών ανηλίκων, σχεδόν φανερά εμπόριο ναρκωτικών σε κεντρικές πλατείες των μεγαλουπόλεων και σύσταση δήθεν αντι-εξουσιαστικών οργανώσεων με προφανείς σκοπούς ληστείας και δολοφονίας αθώων πολιτών. Όλα αυτά τα νοσηρά φαινόμενα αποτελούν μια αδιάψευστη καθημερινή πραγματικότητα της κοινωνίας μας.

 

Η ευθύνη των μεγάλων

 

Από την άλλη πλευρά γονείς κακοποιούν βάναυσα βρέφη και νήπια, έφηβοι συγκρούονται με τους γονείς και στους δασκάλους του, άλλοι δολοφονούν αδύναμους και ανυπεράσπιστους γέροντες γι ελάχιστες δραχμές ή ευρώ. Κάποιοι δρόμοι μεταβάλλονται σε απαγορευμένες ζώνες για τους πολίτες τις νυκτερινές ώρες, γιατί διατρέχει τον κίνδυνο η σωματική τους ακεραιότητα. Και αυτά δεν τα λέγει κάποιος άσχετο, αλλά ο διακεκριμένος γυμνασιάρχης και λόγιος …. Κανελλόπουλος . Φαινόμενα που λοιδωρούσαμε στο Σικάγο τώρα ρίζωσαν για καλά και στην χώρα των Ολυμπιακών αγώνων και της φιλοσοφίας.  Στις μεγαλουπόλεις η ζωή τείνει να γίνει αβίωτη και ο προβληματισμός και έντονη ανησυχία όλων είναι πλέον εμφανής

 

Πως ερμηνεύεται η τραγική αντινομία ;

 

Πως ερμηνεύεται από την μια να κατακτούν   Ολυμπιακά μετάλλια , να διαπρέπουν ως επιστήμονες και τεχνικοί και από την άλλη να μεταβάλλουν ολόκληρες περιοχές σε κρανίου τόπο ; Την  ευθύνη δυστυχώς την έχουμε και εμείς. Διότι όλοι εμείς  και περισσότερο οι ηγέτες αυτής  της γης  έχουμε εδώ και δεκαετίες με την αφροσύνη μας μεταβάλλει τη γη σε κρανίου τόπο. Ετσι  ώστε σε μερικές ακόμη δεκαετίες  , αν     πορευθούμε με τον ίδιο ρυθμό  καταστροφής, θα την έχουμε κάνει  αφιλόξενη για ανθρώπους και φιλόξενη μόνο στις κατσαρίδες ,   τρωκτικά και   ιούς.

 

Ο νέος δεν είναι  ούτε κακός ούτε κακός

 

Ο Σωκράτης είπε ότι ο νέος δεν είναι από την φύση κακός. Δεν είναι όμως και εξ ορισμού καλός !. Είναι απόλυτος! Και η απολυτότητα του σαν το διαμάντι, που έχει σκληρότητα και λάμψη τον κάνει να φανατίζεται και να υπηρετεί εξ ίσου το καλό και όχι σπάνια και  το κακό. Ενώ όμως έχει την δυνατότητα και την διάθεση να συμβάλλει στην ποιοτική αναβάθμιση της ζωής του, οι δομές της σύγχρονης κοινωνίας του στερούν τις δυνατότητες και τον θυμούνται μόνον σαν οπαδό, ψηφοφόρο, καταναλωτή,  ή στρατιώτη για τα μέτωπα των επιχειρήσεων.

Η σύγχρονη κοινωνία προδιαγράφει γι’ αυτόν δύο δρόμους:

1/ Να       απολαύσει την κοινωνία της Αφθονίας, αφού προηγουμένως «αγωνισθεί» σκληρά για την πραγμάτωση όλων εκείνων των ιδεολογικών υποκαταστάτων  που έχουν κατακλύσει τη σύγχρονη ζωή.

2/ Να καταστρέψει  αδιακρίτως όλες τις κοινωνικές δομές, που καταπνίγουν το δυναμισμό του  και –κατά την κρίση του-φράσσουν το δρόμο για την ευτυχία του, όπως  αυτός βέβαια τη νοεί.

 

Ο Δρόμος της Κακίας

 

Οσοι επιλέγουν το δεύτερο δρόμο , αυτόχρημα γίνονται  αρνητές όλων των στοιχείων , ακόμη και των πιο θετικών που τους πυροδότησαν οι πρόγονοι μας.  Επιδίδονται σε κάθε  λογής  πράξη βίας, με την οποία εκφράζουν την απέχθεια τους για τον  κόσμο που πύργωσαν οι προγενέστερες από αυτούς γενεές. Κτυπούν ό,τι κινείται. Λοιδωρούν τα πάντα. Απορρίπτουν συνθέμελα το σύγχρονο ιδεολογικό  και κοινωνικοπολιτικό σύστημα. Ο «χουλιγκανισμός»  ως έκφραση νεανικής  εκτροπής δεν έχει μέσα του ένα στοιχείο αναδόμησης της κοινωνίας με προοπτική οικοδόμησης ενός νέου κόσμου. Είναι ένας ακραιφνής μηδενισμός.

 

Τα ΜΜΕ προβάλλουν   πράξεις βίας

 

Το παράδοξο είναι ότι τα μέσα ενημερώσεως-και ιδίως η τηλεόραση- προβάλλουν κατά κόρον τις νεανικές πράξεις βίας και ηρωοποιούν τους βιαστές και καταστροφείς.  Τούτο επηρεάζει αρνητικά το κοινό , το οποίον καταφέρεται απαξιωτικά εναντίον της νέας  γενιάς  και εκτείρει την κατάσταση της.. Αν όμως ορισμένοι νέοι παρεκτρέπονται , αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι   βρίσκονται στην ίδια μοίρα με αυτούς, όπως οι πιο πολλοί ισοπεδωτικά υποστηρίζουν. Τα Εξάρχεια , ως σύμβολο κάποιων δήθεν επαναστατημένων νέων δεν μπορούν να θεωρηθούν το σύμβολο όλων των νέων που σκληρά αγωνίζονται για τη μόρφωση, την επιβίωση και την προκοπή τους. Ο δυναμισμός των νέων πρέπει να τιθασευθεί και καθοδηγηθεί  .από την πείρα των ωρίμων.

 

Η Παιδεία συνιστά τον Πολιτισμό

 

Ο μεγάλος φιλόσοφος και ιστορικός  Οσβαλντ Σπενγκλ υποστηρίζει ότι : « Ο πολιτισμός μιάς συγκεκριμένης εποχής είναι το αποτέλεσμα παιδείας» Και αυτός είναι υγιής όταν στηρίζεται σε υγιή πρότυπα και πάνω απ’ όλα στην παράδοση  και στον Ανθρωπο. Εμείς οι Ελληνες έχουμε δεκάδες χιλιάδες χρόνια πολιτισμένου βίου και μια από τις πλουσιότερες παραδόσεις και όμως οι νέοι μας από ξενολγνεία και μιμητισμό στρέφονται σε ρηχές και ξενόφερτες παραδόσεις. Ο Κάρλ Γιάσπερ προφητικά διέγνωσε ότι τα αδιέξοδα της εποχής μας οφείλονται στην κυριαρχία της βίας και στου τρόμου, και γίνονται αρνητικά λόγω του ότι οι γέφυρες που συνδέουν το παρόν με το παρελθόν δυναμιτίζονται από εμάς και  ο ανθρώπινος βίος μετεωρείται στο κενό του αγνώστου.  Γι’ αυτό αν κάποιοι νέοι ανάβουν την θρυαλίδα, τα εκρηκτικά κάτω από τις γέφυρες είναι δικό μας έργο. Το χάσμα των γενεών δεν πρέπει να ανατιναχθεί, αλλά να γεφυρωθεί και πάλι για να υπάρξει    ομαλός βίος. Άλλοτε λέγαμε «αμαρτίες γονέων παιδεύουσι τέκνα» . Τώρα ισχύει και το αντίστροφο «αμαρτίες τέκνων παιδεύουσι γονείς» Όμως κατά πόσον οι γονείς είναι αναμάρτητοι για  την διαπαιδαγώγηση των παιδιών τους.  Ακόμη και την γενιά του γράφοντος την διαπαιδαγώγησαν με τις Ελληνικές και πατροπαράδοτες αξίες και με το Ολυμπιακό πνεύμα. Όμως εμείς  δώσαμε αυτά στα παιδιά μας, ή τα αφήσαμε έρμαια της ξενόφερτης  και ημιβάρβαρης κουλτούρας,  χάριν δήθεν φιλελευθεροποιήσεως και κακώς εννοουμένου εκσυγχρονισμού ;  Η βία  δίκαια θεωρείται ως ένα από τα κύρια προβλήματα της εποχής μας και η οποία επηρεάζει τα μέγιστα  και τον αθλητισμό.

 

 

Τα βασικά αίτια της βίας είναι επιγραμματικά :

1/ Η κοινωνική ανισότητα και αδικία.

2/ Η αυξημένη ανεργία.

3/ Η μίμηση των σκηνών της τηλεοράσεως και κινηματογράφου.

4/  Η μανία πολλών νέων για επίδειξη , ανάδειξη και προβολή.

5/ Η δίψα για εύκολο πλουτισμό.

6/ Η ψυχοφθόρος καταλυτική επίδραση του καταναλωτικού προτύπου της εποχής μας,

7/ Η έντονη αμφισβήτηση και απόρριψη των διαχρονικών αξιών και προτύπων ,

8/ Η κοινωνική απελευθέρωση του μέσου ανθρώπου, που είχε ως συνέπεια τη χωρίς όρια ελευθερία που καταχρηστικά γίνεται  ασυδοσία και συχνά καταλήγει στην αναρχία. ,

9/ Η χωρίς όρια πολιτικοποίηση ή και απολιτικοποίηση των νέων,

10/ Τέλος και πάνω απ’ όλα η θανάσιμη κρίση που διέρχεται η σύγχρονη οικογένεια ανά τον κόσμο.

 

Τηλεόραση-κινηματογράφος

 

Τα έργα της δεκαετίας του 50 «Η Ζούγκλα του Μαυροπίνακα»    «Επαναστάτης χωρίς αιτία» κ. α έριξαν το πρώτο φως στο φαινόμενο της βίας που τότε πρωτοεμφανιζόταν στις ΗΠΑ. Τα οργισμένα νιάτα του 50 έσπειραν την βία και τώρα θερίζουν τον τρόμο, όπως και οι Ισραηλινοί  με την κρατική τους  βία ξεσήκωσαν την βία των Παλαιστινίων και του Ισλάμ. Σήμερα βιώνουμε τα γεγονότα της πρωτοφανούς βιαιότητος που παίζονταν στο «Κουρδιστό Πορτοκάλι» Τα κρούσματα της βίας εκδηλώνονται παντού στους χώρους μαζικών εκδηλώσεων. Οι αθλητικοί χώροι, οι πολιτικοί και κυρίως οι πολιτιστικές  συγκεντρώσεις με συγκροτήματα νεανικής μουσικής, ακόμη και τα σχολεία και οι δρόμοι γίνονται θέατρα βίαιων εκδηλώσεων της νεολαίας.     Βιτρίνες καταστημάτων θρυμματίζονται , αγάλματα καρατομούνται ή βεβηλώνονται με γραφίτι, αυτοκίνητα καταστρέφονται άνευ λόγου και με εκπλήσσουσα μανία. Τα όργανα της τάξεως σε πολλές περιπτώσεις-αδυνατούν να αποτρέψουν ή τουλάχιστον να ελέγξουν την άγρια  νεανική βία./ Και το πιο απαισιόδοξο είναι ότι χρόνο με τον χρόνο τα κρούσματα   αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο, με συνέπεια να γίνεται δύσκολη και αυτή ακόμη η καταγραφή τους στο καθημερινό αστυνομικό δελτίο. Οι  νέοι σήμερα άγχονται από   μικρή ηλικία όχι μόνον για το μέλλον τους αλλά και  για το παρόν.  Από το Δημοτικό Σχολείο γνωρίζουν την αγωνία για την επιβίωση και τον ανταγωνισμό. Η ζωή   τους περισφίγγεται στις συντεταγμένες σχολείο-σπίτι, σπίτι –σχολείο. Ο νεανικός τους δυναμισμός συμπιέζεται , εξουθενώνεται . Το παιχνίδι των παλιών νέων είναι απηγορευμένο είδος  σήμερα  και η αλάνα της γειτονιάς έχει γίνει τσιμέντο και πολυκατοικίες. Και κάποτε όλα αυτά τα  άγχη , οι φόβοι, οι αγωνίες  και η καταπίεση του εξουσιαστικού κατεστημένου ξεχύνονται σαν πυρωμένη λάβα στην άσφαλτο και σαν από το κουτί της Πανδώρας με μια καταστρεπτική και αυτοκαταστροφική μανία , θυμό και οργή στρέφονται εναντίον των πάντων στο διάβα τους .

 

Κοινωνία που αποζητά την αναγνώριση της

 

 Είναι πιά κοινότυπο να λέμε ότι η σημερινή κοινωνία είναι μονολιθική, χρησιμοθηρική , ωφελιμιστική, απρόσωπη, μια κοινωνία ‘Τρύπιων ανθρώπων» Όμως αν τον καλοεξετάσουμε τον νέο σήμερα αποζητά την αναγνώριση και προβολή του που του έχει στερήσει η εξουσιαστική και κοινωνικοπολιτική δομή της κοινωνίας μας , της κοινωνίας των τριών ταχυτήτων, α/ εκείνη των δισεκατομμυριούχων, β/ των αστών και γ/ των φτωχών  και των ανέργων.  Και η παιδική του αφέλεια τον οδηγεί στη βία ως το πρόσφορο μέσον αγώνα για την ανάδειξη και προβολή του. Στα χέρια του η βία γίνεται πυρσός που τον φωτίζει προς στιγμήν να ξεχωρίσει από το «γκρίζο φόντο»  της κοινωνίας μας, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι αυτός ο πυρσός γίνεται μέσον αυτοπυρπόλησης του.

 

 «Μαζάνθρωποι» και «Ποίμνια»

 

 Εχει επισημανθεί από πολλούς κορυφαίους διανοητές ότι οι κοινωνικές αξίες  έρχονται και παρέρχονται με ιλιγγιώδη ταχύτητα σήμερα, όπως οι διάττοντες αστέρες . Δοκιμασμένοι διαχρονικοί θεσμοί όπως η οικογένεια ,   θρησκεία και η πατρίδα αμφισβητούνται από τους λεγομένους προοδευτικούς , αλλά και τους άλλους, τους εκσυγχρονιστές. [ Εδώ ας μου επιτραπεί μια μικρή παρέκβαση. Η Ιουδαιοχριστιανική κοσμοπολιτική θρησκεία δεν είναι πατρώα θρησκεία, αλλά δια της βίας επιβληθείσα στους Ελληνες σε χαλεπούς καιρούς.  Η Ελληνική θρησκεία είναι και θα παραμείνει η Ολυμπιακή ιδεοκρατική και πνευματική θρησκεία. Ητο λοιπόν επόμενο να  αμφισβητηθεί από τους Ελληνες η Ιουδαιοχριστιανική και μάλιστα θα λέγαμε ότι άργησε επί 17 αιώνες η αμφισβήτηση της. Διότι δεν είναι δυνατόν  η πατρώα Ολυμπιακή θρησκεία, ηλικίας άνω των 45.000, που υπήρξε το φιλοσοφικό λίκνο για την ανάπτυξη του Ελληνικού Πολιτισμού, να αντικατασταθεί μονίμως από μια ξενόφερτη θρησκεία ενός κατωτέρου πολιτιστικά λαού της ερήμου.] Όμως ο θεσμός της οικογένειας και της πατρίδος δεν είναι δυνατόν να αμφισβητηθούν , διότι ο άνθρωπος θα καταντήσει «μαζάνθρωπος» και «ποίμνιον». Σήμερα  λοιδωρούνται και οι πατροπαράδοτες διαχρονικές αξίες στο όνομα   εισαγόμενων ιδεολογημάτων  που  ζουν όσο και τα ρόδα. Όμως οι νέοι για να «στερειώσουν» χρειάζονται  γερές άγκυρες που να τους ενώνουν με  την παράδοση και με την ιστορία μας.  Παράλληλα , χρειάζονται πίστη σταθερά-χωρίς όμως δογματισμούς- υγιείς θεσμούς, ανοιχτό το πνεύμα και κεραίες στραμμένες στο παρόν και στο μέλλον για να  διεκδικήσουν την πρόοδο. Το δέσιμο με το παρελθόν παίζει το ρόλο του φρένου ενός οχήματος , ενώ  το προοδευτικό πνεύμα παίζει το ρόλο της κινητήριας  μηχανής . Όπως  ένα όχημα δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς φρένο και μηχανή , έτσι και ο άνθρωπος και η κοινωνία δεν μπορεί να πορευθεί χωρίς τον εκσυγχρονισμό που να βασίζεται όμως στην παράδοση και στην πείρα του παρελθόντος.

 

Χτυπούν στα τυφλά

 

Σήμερα μη έχοντας σχεδόν τίποτα σπουδαίο να υποστηρίξουν ή έστω να πολεμήσουν, στρέφονται βίαια σε οποιονδήποτε τους φαίνεται εχθρικός. Χτυπούν σαν ελεύθεροι σκοπευτές σε οτιδήποτε κινείται, γιατί απλά δεν έχουν ως οδηγό τους καμιά ηθική αξία. Οικογένεια , σχολείο , κοινωνία, πολιτεία τους εφοδίασαν με ένα αβυσαλέο κενό, που δεν το καλύπτει κανένα όραμα, που δεν τους αφήνει για το μέλλον καμιά ελπίδα. Για πολλούς η βία γίνεται ένα είδος ψυχαγωγίας και μάλιστα ανέξοδης. Συγκεκριμένα , πολλοί δεν πηγαίνουν στους αθλητικούς χώρους για το παιχνίδι, αλλά για να δημιουργήσουν ταραχές, εμποδίζοντας έτσι τους νέους που θέλουν να αθληθούν. Συχνά οι ποδοσφαιρικοί αγώνες μετατρέπονται σε αγώνες ‘κατς’ , που παίζεται στις κερκίδες των γηπέδων. Όχι σπάνια βλέπουμε παίκτες , δημοσιογράφους και αστυνομικούς να έχουν στραμμένη την πλάτη στον αθλητικό χώρο και τα μάτια στις κερκίδες.

 

Το Σχολείο χωλαίνει

 

Οσο κι’ αν φαίνεται υπερβολικό και το σχολείο έχει κι’ αυτό μεγάλο ποσοστό ευθύνης  για  την σημερινή κατάντια των νέων και την βία. Τα άθλια εκπαιδευτήρια, ή έλλειψη χώρων άθλησης,   η έλλειψη πολιτιστικών εκδηλώσεων, η ανεπάρκεια και συχνά η ακαταλληλότητα των δασκάλων, η μαζοποίηση των μαθητών, η αδυναμία της Πολιτείας να τους παράσχει μια σύγχρονη Παιδεία προσαρμοσμένη στις ανάγκες της εποχής, αλλά και να καλλιεργήσει τις ψυχές τους με ανθρώπινο πρόσωπο, κάνουν τους νέους να βλέπουν το σχολείο σαν κάτι ξένο γι’ αυτούς , σαν φυλακή, σαν ένα χώρο που τους βασανίζει. Ετσι ο νέος δεν δημιουργεί ψυχικό δεσμό με το σχολείο και τον δάσκαλο , όπως συνέβαινε  στην αρχαία Ελλάδα ή σε παλιότερες εποχές. Η έλλειψη από τα διδασκόμενα μαθήματα της Μουσικής και επαρκών χώρων άθλησης επηρεάζει αρνητικά την ψυχή των νέων.

 

Ανεργία ο «καρκίνος» της κοινωνίας

 

Η ανεργία στρέφει αρκετούς νέους στη βία. Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι είναι σήμερα άνεργοι και άρα η στρατιά για την στρατολόγηση  των επίδοξων αναρχικών. Νέοι με προσόντα αγωνίζονται για μια θέση εργασίας. Η Πολιτεία με την απρογραμμάτιστη κακή οικονομική πολιτική της , το μόνο που προσφέρει  σ’ αυτούς , είναι μια θέση στην ουρά για κάρτα ανεργίας. . Η ανεργία συνθλίβει τα όνειρα των νέων, διότι αληθινά ελεύθερος και ανεξάρτητος είναι εκείνος που μπορεί να συντηρεί τον εαυτόν του και την οικογένεια του. Ο  νέος αποκομμένος από την γη και την μικροεπιχείρηση και τα χειρονακτικά και κατώτερα επαγγέλματα, συνοστίζεται συνεχώς προς το δημόσιο για μια θέση στον ήλιο. Η ανεργία οδηγεί τους νέους στην απόγνωση , κι’ αυτή   στη βία,   στα ναρκωτικά και  τέλος στο έγκλημα και την κομπίνα.  Οι πιο καλοί στρέφονται προς την μετανάστευση, ενώ οι πιο πολλοί γίνονται φόρτωμα στους γονείς τους με ό,τι αυτό συνεπάγεται .  Εδώ βλέπετε ότι το πνεύμα   είναι εν «επαρκεία»-τρομάρα μας- και  δεν έχει αξία.

 

 Οικογένεια το πρωταρχικό κύτταρο της Κοινωνίας

 

Η οικογένεια είναι σήμερα ένας από τους κύριους παράγοντες για την έξαρση της βίας των νέων, διότι δεν επιτελεί πλέον τον σκοπό της     διαπαιδαγωγήσεως των τέκνων. Το έργο αυτό το έχει εναποθέσει κυρίως στην ψυχοφθόρα τηλεόραση και στα θεάματα που διαδίδουν τη βία και το έγκλημα. Η αλλαγή του προτύπου ανατροφής των νέων επί το δήθεν «φιλελεύθερον» οδήγησε την Ελληνική κοινωνία στην παρακμή, διότι έπαψε να γαλουχεί  τους νέους με βάση τις Ελληνικές διαχρονικές αξίες, του μέτρου, της τιμιότητος, της συνέπειας, της σεμνότητος, , της φιλαλήθειας-ευθύτητος, της εργατικότητος, της καθαριότητος, της αγάπης και τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο, της ανδρείας,  γεναιότητος και φιλαλληλίας  και τέλος της φιλοπατρίας. Οντως η κρίση της σημερινής οικογένειας είναι κατά τους διαπρεπέστερους  κοινωνιολόγους η μεγαλύτερη αιτία  της αυξήσεως των κρουσμάτων βίας. Την κρίση αυτή επιβεβαιώνουν η κάθετη αύξηση των διαζυγίων, η εγκατάλειψη της οικογενειακής εστίας από τον πατέρα ή την μητέρα, η έλλειψη ψυχικής επαφής μεταξύ των συζύγων ή των εφήβων, η αδυναμία  ή η αδιαφορία τους για την επιμελημένη αγωγή και μόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού και γενικότερα η έλλειψη του ηρέμου και γαλήνιου οικογενειακού περιβάλλοντος. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα το παιδί να μένει  έκθετο και να γίνεται έρμαιο όλων των κακών κοινωνικών  επιδράσεων. Στην έλλειψη αγάπης απαντούν με οργή, μίσος και πράξεις βίας. Ο θεσμός της οικογένειας  αληθινά συγκλονίζεται . Οι έφηβοι που μάχονται  τον εαυτόν τους και ξεσπούν σε βίαιες πράξεις δεν έχουν νιώσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια  των οικογενειακών δεσμών . Κυρίως δεν έχουν    γνωρίσει την αγάπη, γι’ αυτό και δεν  είναι σε θέση να αγαπήσουν όχι μόνον τους άλλους αλλά και τον ίδιο τον εαυτόν τους.

 

Η Καταναλωτική Κοινωνία

 

Πέραν της ευθύνης της οικογένειας υπάρχει μεγάλη ευθύνη και στην κοινωνία. Ποιο είναι το κυρίαρχο πρότυπο της σύγχρονης καταναλωτικής κοινωνίας ; Ο νέος θέλει πολύ σύντομα να αποκτήσει άφθονα χρήματα –ανεξάρτητα αν έχουν αποκτηθεί με νόμιμα ή  ανέντιμα μέσα- και να απολαμβάνει  τη ζωή του χωρίς αναστολές ή ηθικούς ενδοιασμούς. Θέλει να τύνεται μόνον με επώνυμα ρούχα, να κινείται με ααυτοκίνητα πολυτελείας  ή με λήαρ τζετ, να κάνει διακοπές σε κοσμικά θέρετρα , να είναι αδίστακτος, άφιλος, χωρίς συναισθήματα και να εδιαφέρεται απολκειστικά και μόνον για το ατομικό του συμφέρον, την προσωπική του ανάδειξη και την κοινωνική του προβολή. Αυτό είναι το πρότυπο του σημερινού νέου,  που θεοποιεί το χρήμα και το θεωρεί «μέτρον πάντων των ανθρώπων» και όχι ο Ανθρωπος. Κάποιοι απ’ αυτούς ταν βλέπουν να ην ευοδούται  ο στόχος τους , δεν διστάζουν να καταφύγουν ακόμη και στη βία και σε εγκληματικές πράξεις με την πλάνη ότι μέσω αυτών θα τους προσεγγίσουν. Οι νέοι έμαθαν-ή και τους μάθαμε εμείς οι μεγαλύτεροι- να παίρνουν και όχι να προσφέρουν, να έχουν μόνον δικαιώματα και όχι υποχρεώσεις προς την οικογένεια , κοινωνία και προς τον ευατόν τους,  να κατηγορούν και όχι να μοχθούν, να απορρίπτουν τα πάντα , χωρίς όμως να κάνουν αυτοκριτική.  Εμαθαν να ζουν για τα υλικά αγαθά σε ένα κλίμα αμοραλιστικό , χωρίς οράματα και ιδανικά, με πρότυπα ζωής υλιστικά που προωθούν έντεχνα την κατανάλωση , αλλά όχι και το ευ ζειν.  Το  χειρότερο είναι ότι στο κυνήγι της υλικής απολαύσεως , χάνουν την πνευματική ζωή και δεν έχουν το χρόνο για σκέψη και αυτοσυγκέντρωση. Η ωφελιμιστική μας κοινωνία έχει τεράστια ευθύνη  για τον αποπροσανατολισμό των νέων. Διότι ενώ αυτή ανοίγει τους ασκούς του Αιόλου στη νεανική παρεκτροπή, αυτή   τιμωρεί αμείλικτα τους νέους  εκείνους που υπερβαίνουν τα εσκαμμένα.

 

Εξανθρωπισμός της Κοινωνίας- Νομοκρατία

 

Ο ευδαιμονισμός και η ευζωία των νέων θρυμματίζει  τις ηθικές αναστολές , απομακρύνει το νέο  από τα υψηλά ιδεώδη και τα αγνά ιδανικά-μεταξύ των οποίων και τον αθλητισμό- και ανοίγει συχνά την κερκόπορτα που οδηγεί στη βία , στη σύγκρουση των ανθρώπων  με το συνάνθρωπο , στην εξαχρείωση  και την απανθρωποποίηση του σύγχρονου πολιτισμού. Ολοι συμφωνούν ότι η κοινωνία μας πρέπει να μετατραπεί σε μια πολιτισμένη και ευνομούμενη κοινωνία. Διότι δεν μπορεί στην εποχή των κομπιούτερ και του αυτόματου προγραμματισμού να αγνοούνται οι νόμοι της κοινωνίας από ολίγα άτομ. Η  βλάβη που μπορεί να προκύψει από τις φοβερές δυνάμεις που χειρίζεται σήμερα το ανθρώπινο γένος είναι όλεθρος και πυρηνική καταστροφή. Επομένως πρέπει να περάσουμε στην Κοινωνία της Νομοκρατίας , όπου οι πάντες θα πρέπει αυτοπροαιρέτως να σέβονται και να πειθαρχούν στους νόμους.

 

            Η Απάτη στα Γήπεδα

 

Θα αναφέρουμε ένα απτό παράδειγμα από την Ολυμπιάδα των Αθηνών. Ενώ από τη μια μεριά ο γάλλος υπουργός των σπορ, JEAN-FRANCOIS CAMOUR,) απειλεί με  σκληρές τιμωρίες και αποκλεισμό από την Ολυμπιάδα εκείνων των αθλητών με ντόπινγκ και επίσης εκείνων των αθλητών που εξετάζονται με την υποψία του ντόπινγκ, από την άλλη μεριά οι ΗΠΑ θέλουν να κερδίσουν τόσα πολλά μετάλλια, όσο ποτέ πρότερο. Οι Γερμανοί επίσης ονειρεύονται την Τρίτη θέση στην κατοχή των μεταλλείων. Αλλά, όπως μεταδίδουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, πολλά νέα διαφοροποιούμενα ναρκωτικά παραποιημένων φαρμακευτικών ουσιών σχεδιάζουν τώρα στις ΗΠΑ, μόνο και μόνο για να αποφύγουν από τα προσιτά καθιερωμένα τεστ και η υποψία είναι μεγάλη, ότι υπάρχει μία συμβίωση μεταξύ σπορ, εμπορίου  και απάτης. Εδώ καλείται τώρα η Αθήνα να εφαρμόσει εξονυχιστικούς ελέγχους και να καθιερώσει έναν καινούργιο κατευθυντήριο κώδικα της ολυμπιακής άμιλλας και του ολυμπισμού. Μέσα σ’ αυτό το αλλοπρόσαλλο κλίμα την πλήρωσαν οι δύο κορυφαίοι  ολυμπιονίκες μας Κεντέρης και Θάνου, θύματα αμφότεροι του σαθρού και παρακμιακού συστήματος .  Αντί για την προώθηση των καλύτερων αθλητών, είναι τώρα στην ημερήσια διάταξη οι καλύτεροι γιατροί και οι εναλλακτικές φαρμακευτικές ουσίες. Οι αγνοί αθλητές έχουν ήδη απατηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Muscle beach- είναι η Μέκκα της αμερικανικής διπλής ηθικής, βλέπε: DIE ZEIT, 22.01.2004, 

                   Η Βία στα Γήπεδα

       Το κακό αρχίζει από την ανατροφή των παιδιών μέσα σε ένα άκρως ανταγωνιστικό και εξοντωτικό  περιβάλλον, ενώ θα έπρεπε από το σχολείο και το σπίτι και εν συνεχεία   στην κοινωνία να διδάσκονται  για να  ζήσουν αρμονικά    σε ένα συναγωνιστικό περιβάλλον. Τούτο σημαίνει ότι ο ένας θα πρέπει να βοηθάει τον άλλον για ανέλθουν όλοι μαζί, αν έχουν τα φυσικά , ηθικά και πνευματικά προσόντα. Αυτό είναι το ομαδικό πνεύμα που ενσαρκώνουν τα ομαδικά αγωνίσματα και κάθε σοβαρή ανθρώπινη προσπάθεια.  Αν το σύστημα μας ήτο αξιοκρατικό θα παραδεχόταν ο καθένας τον καλύτερο του και θα προσπαθούσε να τον μιμηθεί, αντί να τον μισεί και να θέλει να τον εξοβελίσει από το χώρο του. Αν τα παιδιά μάθαιναν από μικρά το «έυ αγωνίζεσθαι» αντί του «πολεμάτε αλλήλους» τότε η κοινωνία θα ήτο καλύτερη. Η επιτυχία του ενός πρέπει να είναι και επιτυχία του άλλου. Αλλά  πρέπει να ανεχόμαστε και  την αποτυχία σαν μια αφετηρία ή και πρόκληση για ένα καλύτερο ξεκίνημα, ώστε να επιτύχουμε την επομένη φορά , αφ’ όσον διορθώσουμε τα σφάλματα  μας και  βελτιώσουμε τις επιδόσεις  μας,  με   κόπο,   μόχθο και προσπάθεια. Ιδιαίτερα στον τομέα του αθλητισμού όπου δεν περνούν οι απάτες –με εξαίρεση το ντόπιν που πρέπει να εξοβελισθεί από τον αθλητισμό- οι νέοι θα πρέπει να διαπαιδαγωγηθούν στο «εύ αγωνίζεσθαι » όχι μόνον στον αθλητικό στίβο αλλά και στο στίβο της ζωής. Το σημερινό μοντέλο ανταγωνιστικής  κοινωνίας , όπου κυριαρχεί η βία  και η δύναμη του ισχυροτέρου,  πρέπει να δώσει τη θέση του  σε ένα νέο τρόπο ζωής  που θα είναι πιό ορθολογιστική, πιο ειρηνική , πιο  ισορροπημένη και πιο ασφαλής

 

 

 

Εποχή συγχύσεως ,  παρακμής και Ύβρεως

 

Οι νέοι έχουν ριχτεί σε λυσσαλέο αγώνα για τεχνολογική ανάπτυξη και ξέχασαν την σπουδαιότητα της Αρετής και της πνευματικότητος. Ο πλουτισμός και η ανάπτυξη συνεπιφέρουν την αλαζωνεία  και αντιπνευματικότα ,  που αγκαλιάζει σήμερα το σύνολον σχεδόν της κοινωνίας μας . Σε μια τέτοια δραματική φάση η ψυχή του ανθρώπου και της κοινότητος , χάνει τον προσανατολισμό της και οδεύει προς την Υβριν. Ο άνθρωπος ζει τον εκφυλισμό του παλαιού που παραπαίει,   χωρίς όμως να έχει βρει ακόμη το νέο πρότυπο. Για να συρρικνωθεί η βία, παρακμή και βαρβαρότητα   πρέπει να ενεργοποιηθεί προσωπικά το άτομο και συλλογικά η Πολιτεία, για να οικοδομηθεί ο νέος δίκαιος, ενάρετος, αγαθός, πνευματικός, πλούσιος και πολιτισμένος  κόσμος. Για να βρούμε όμως  τον σοφό δρόμο  του μέλλοντος πρέπει να στραφούμε  στην αρχή του πολιτισμού, στο αρχέτυπο  του ανθρώπινου είδους . Να ερωτηθούμε . Τι είναι ο Ανθρωπος ;Κι’ αυτό θα το βρούμε μέσα στον Ελληνικό Πολιτισμό. Κανείς δεν πρέπει να μείνει απαθής στο χτίσιμο της Νέας Κοινωνίας της Γνώσεως και προ παντός οι νέοι που τους αφορά άμεσα και επιτακτικά. Ετσι θα επιτευχθεί ο εξανθρωπισμός της κοινωνίας μας.

 

Μέτρα Εξανθρωπισμού

 

Ας ενθαρρύνουμε τους νέους στα πρώτα τους βήματα. Ας τους αγκαλιάσουμε , ας προσπαθήσουμε να κάνουμε καλύτερη τη ζωή τους, για να μπορέσουν μια μέρα να μας πουν το «άμες δε γεσόμεθα πολλώ κάρονες» Προς τούτο πρέπει να ληφθούν τα εξής μέτρα:

 

1/ Όπως βλάπτει η παντελής έλλειψη αστυνόμευσης , έτσι βλάπτει και η επέκταση της  αστυνόμευσης σε βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

2/ Να δοθούν αξίες ,  ιδανικά , ηθική πνοή, στόχοι, νέα πρότυπα και προοπτικές στους νέους. Χωρίς αξίες η ζωή δεν έχει αξία

3/ Να  γίνει ανθρωποκεντρική Παιδεία  με την καλλιέργεια των κλασσικών σπουδών . Ετσι θα αναδειχθούν τα υγιή πρότυπα ζωής για τους νέους, που θα θέτουν το «εύ ζειν» υπεράνω του «ζειν» στη χαμωζωή. Για να μπορούν να δουν τον συνάνθρωπο τους ως συναγωνιστή και όχι σαν εχθρό και ανταγωνιστή.

4/ Να εισαχθεί η εκμάθηση της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσης.

5/ Η παροχή ίσων ευκαιριών με αξιοκρατικά κριτήρια και το  σταμάτημα της ευνοιοκρατίας, οικογενειοκρατίας και κομματικής πελατείας. Τότε και η βία θα μειωθεί σημαντικά.

6/ Να ενεργοποιηθεί το Σπίτι και το Σχολείο προς την κατεύθυνση της συρρικνώσεως του φαινομένου της βίας.

7/ Η Πολιτεία να προστατεύσει την νεολαία από τη φθοροποιό δράση των ΜΜΕ και του θεάματος και να εφαρμόσει   πιστά το Νόμο προς πάσα κατεύθυνση.

8/ Να ενθαρρύνει και διευρύνει η Πολιτεία και η κοινωνία   τη συμμετοχή των νέων στα κοινά και να τους δώσει στοργή και συμπαράσταση που τους έχει στερήσει.

9/ Να λάβει μέτρα για την επίλυση του μεγάλου προβλήματος της Ανεργίας και υποαπασχόλησης.

10/ Να ασχοληθεί η Πολιτεία  και η κοινωνία με το μέγα θέμα των ναρκωτικών ουσιών , δίδοντας ως υποκατάστατο στους νέους

   ευκαιρίες αθλητικής, κοινωνικής και πολιτιστικής δράσης  και δημιουργίας.

            11/ Να σταματήσουν τα ΜΜΕ να δίνουν στους νέους τα  πρότυπα ήρωος χωρίς ηρωικό ήθος και ηρωική δράση.

            12/ Να γίνει αρτιότερη η λειτουργία του θεσμού της Δικαιοσύνης, ώστε να γίνεται σωφρονισμός των νέων με την ένταξη τους στην κοινωνία, και όχι το σωφρονιστικό μας σύστημα να γίνεται φυτώριο νέων εγκληματιών.

            13/ Εμείς οι μεγαλύτεροι αφού κάνουμε την αυτοκριτική μας να εγκαταλείψουμε την ανοχή και τις υπερελευθερίες που δώσαμε στους νέους , με αποτέλεσμα την αποθράσυνση τους.

14/ Να χτυπηθεί το φαινόμενο της υιοθετήσεως ξενόφερτων ψυχοφθόρων  αντιανρώπινων προτύπων-και ιδιαίτερα Αμερικανικών - τα οποία έχουν αποδειχθεί επιζήμια για τον άνθρωπο και την κοινωνία .

15/ Να γίνουν αθλητικά στάδια, πολιτιστικά κέντρα, βιβλιοθήκες, μουσικές λέσχες, μουσεία κ. α για να διοχετεύεται δημιουργικά ο δυναμισμός των νέων.

 

Από Μηχανής Θεός ο Ελληνισμός

 

Εμείς την δημιουργήσαμε αυτή την κοινωνία και εμείς μπορούμε να την αλλάξουμε. Ας είμαστε όμως ρεαλιστές . Σήμερα υπάρχουν και αξιοθσύμαστοι νέοι που διαπρέπουν σε παγκόσμιο επίπεδο σε όλους τους τομείς δράσεως στην επιστήμη,   τεχνολογία ,   γράμματα ,   τέχνες και στην επιχειρηματικότητα. Κανείς θεός δεν θα κατέβει να την αλλάξει, παρά μόνον  αυτοί οι ίδιοι , αλλά και εμείς οι ωριμότεροι, αν ενεργοποιηθούμε όλοι. Εδώ στην Ελληνική γη φύτρωσαν οι πρώτες Αξίες για την ζωή και τον άνθρωπο. Ας ψάξουμε λοιπόν να τις βρούμε και να τις αναδείξουμε και πάλι . Η «τριμερής φιλία» του Πυθαγόρα, δηλαδή η αγάπη του θεού προς τον άνθρωπο, του ανθρώπου προς τον θεό και την Φύση και όλων αυτών μεταξύ τους θα δώσει την λύση στα σημερινά προβλήματα. Αρκεί να αναφανεί μια έντιμη και Ελληνοπρεπής πολιτική ηγεσία με βούληση , ώστε να γίνει πραγματικότητα το όνειρο όλων των νέων. Το Ελληνικό πνεύμα σήμερα ξεπροβάλλει και πάλι σαν η μοναδική  διέξοδος  για την διατήρηση της Ειρήνης , της παγκόσμιας συνεργασίας και της ισορροπίας στον πλανήτη, και όχι ο πόλεμος που θα φέρει τον όλεθρο και την οικολογική και πυρηνική καταστροφή.

ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

  

 

ΜΟΥΣΙΚΗ  ΚΑΙ  ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ

 

[του Υποστατήγου ε. α Κώστα Κωνσταντινίδη]

 

           

 

Γενικά

 

Στην αρχαία Ελλάδα  η μουσική και ο χορός δεν ήτο μόνον  προς  τέρψιν των αισθήσεων, αλλά και για άλλους λυτρωτικούς σκοπούς. Με την μουσική και την κίνηση οι Έλληνες εξεδήλωναν την χαρά και τη θλίψη τους, στους γάμους, στα πανηγύρια, στον θάνατο με τα μοιρολόγια στις νεκρικές τελετές. [Οι γερόντισσες στο Σιδηρόκαστρο Μεσσηνίας έλεγαν «πάμε να τραγουδήσουμε την νεκρή»] Η λαϊκή μας μούσα ακόμη διατηρεί τραγούδια για όλες τις περιστάσεις, όπως λ. χ για τον έρωτα, τον πόλεμο(παιάνας-εμβατήρια) ,τον τρύγο,   τη θάλασσα,   τις απόκριες,   την άνοιξη,  το θερισμό, το  γλέντι  κ.ο.κ  Επομένως μια τέτοια ευρηματική μούσα σαν την Ελληνική, δεν ήτο δυνατόν να μην αξιοποιήσει την μουσική  για την εξύψωση του Αθλητισμού. 

Και πράγματι οι Έλληνες προ της τελέσεως των  Ολυμπιακών αγώνων στην Ολυμπία έκαναν υποχρεωτικώς επί δέκα ημέρες   «μουσικοθεραπεία» των αθλητών. Αυτή είχε σκοπό να ανεβάσει την ψυχική στάθμη των αθλητών και να τους μυήσει στην ανώτερη σφαίρα του Ολυμπιακού ιδεώδους. Προς τούτο οι αθλητές έμεναν σε ειδικούς χώρους με σκοπό την μύηση τους στις διαχρονικές αλήθειες που υπηρετεί το αθλητικό ιδεώδες και κατ’ επέκταση  ο ανώτερος άνθρωπος.

 

            Η Ψυχοπνευματική Αγωγή των Αρχαίων Ολυμπιονικών

 

 Ητο τρόπον τινά -πέραν της σωματικής- και μια ψυχολογική προπαρασκευή των αθλητών ώστε να ενδυναμώσει την ψυχική τους θέληση για ανώτερα έργα και επιδόσεις, χωρίς φυσικά να παραβούν τους κανόνες του αθλητισμού. Το δεύτερο σκέλος   επετυγχάνετο με τον  «Όρκο του Αθλητού »   προ του αγάλματος του Ορκίου Διός. Δεν  ήτο επιτρεπτόν να συμμετάσχει αθλητής στους αγώνες χωρίς προηγουμένως να μην έχει περάσει την υποχρεωτική μουσική μύηση προς τιμήν του Απόλλωνα  και χωρίς να έχει δώσει τον νενομισμένο όρκο προς το θεό Δία, που κι’ αυτός υπήρξε ο πρώτος Ολυμπιονίκης στον αγώνα του με τον Κρόνο  προ αμνημονεύτων χρόνων.  Στην Ολυμπία πρό της λατρείας του Διός ελατρεύετο η Θεά Κυβέλη(Ρέα) θυγατέρα του Ουρανού, προς τιμής της οποίας εκτελούντο μεταξύ των άλλων και τραγούδια με την ονομασία μητρώα*.. [ Νικ. Ασπιώτης, «Αρχαίοι Έλληνες Μουσικοί», εκδ. «Δαυλός», 1996]

            Ο άνθρωπος πριν μιλήσει τραγούδησε για να δοξάσει τους θεούς και έτρεξε για ν’ αποφύγει τον κίνδυνο  ή να συλλάβει το θήραμα του. Η πρώτη μουσική έγινε για τις ιεροπραξίες , για να τιμήσουν τους Πατρώους (Ολύμπιους ) Θεούς Η καταγωγή των Μουσών από τον Δία και την Μνημοσύνη ή από τον Απόλλωνα μαρτυρεί  την σχέση αυτών με το θείο (την φύση) αλλά και με την Μνημοσύνη(ιστορία) Επειδή ο Απόλλων είναι πατέρας του Ασκληπιού του θεού της Ιατρικής,  και  ο ευρετής της λύρας είναι φυσικό να  έχει την ικανότητα  να βελτιώνει   την ψυχική κατάσταση των αθλητών-και όχι μόνον- με την μουσική του, αλλά και να ανυψώσει την φυσική τους κατάσταση με τις ιατρικές του γνώσεις. Τούτο επιτυγχάνεται  με την παραμονή στον  ιερό χώρο της Ολυμπίας . Δεν είναι τυχαίο ότι μεταξύ των τριών πρώτων Μουσών  συγκαταλέγεται η Μελέτη, Μνήμη και η Αοιδή. Σαν πρότυπο των Ολυμπιακών Αγώνων υπήρξε για τον Έλληνα ο σκληρός αγώνας του για την ζωή.

 

            Η Μουσική στην Αρχαία Ελλάδα

 

 Εξ άλλου την μουσική χρησιμοποίησε και ο Ιπποκράτης για την θεραπεία ορισμένων παθήσεων πολύ πριν   ανακαλύψει η σύγχρονη επιστήμη την ευεργετική επίδραση της στην θεραπεία  τούτων. Ο Πίνδαρος υμνεί τον Ασκληπιό  διότι θεραπεύει   ασθένειες με τραγούδια , ενώ ο Θεόφραστος εχρησιμοποίει μελωδίες  του Φρυγίου ήχου, προς ανακούφισιν των πόνων.  Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι η μουσική ήτο μια κοσμική έμπνευση και ότι ήτο γραμμένη κάπου στο Σύμπαν, πριν κατέβει  στους ανθρώπους στη Γη. Επομένως , σαν  κοσμική αποτύπωση αποτελούσε μιά διαχρονική αλήθεια , όπως ήτο και ο Λόγος. Ο ήχος της μουσικής επιτυγχάνει μέσω των συχνοτήτων  της την  επικοινωνία του ανθρώπου με το άπειρο και σαν τέτοια η μουσική έχει λυτρωτικές ιδιότητες. Ο Όμηρος, ο μεγαλύτερος ποιητής όλων των εποχών , με τις ραψωδίες του δίδασκε και έτερπε τα πλήθη που άκουγαν τα κατορθώματα και τα  παθήματα των ανθρώπων, καθώς και τις εύνοιες και έχθρες των θεών προς αυτούς. Τους  επικούς στίχους του Ομήρου και του Τέρπανδρου τραγουδούσαν στις εορτές και στους αγώνες προς εξύψωση του φρονήματος των ακροατών. Κατά παλαιόν νόμον των Ηρακλειδών οι αυλητές προηγούντο των πορευομενων τμημάτων, οι δε οπλίτες «προς το μέλος και τον ρυθμόν εμβαίνοντες» εγίνοντο άρρηκτοι την τάξιν και  δεν διεσπώντο, από τις επιθέσεις των αντιπάλων. Αυτήν την παλαιοτάτη παράδοση είχαν τηρήσει και οι Λακεδαιμόνιοι, και ο αυλητής προηγείτο αυτών.  Η εισαγωγή της σάλπιγγος από την αρχαιότητα  ως σήμερον για την μετάδοση παραγγελμάτων στα στρατιωτικά τμήματα είχε αυτό τον σκοπόν. Συν τω χρόνων ιδρύθηκε ιδιαίτερη Δωρική μουσική, μεταλοπρεπής και επιβλητική, αρμόζουσα κατά τον Πλούταρχο («Περί μουσικής») σε πολεμικούς και σώφρονες άνδρες και έκτοτε κάθε μεγάλη μονάδα  καθιερώθηκε ακόμη και σήμερον να έχει τη  δική της μουσική, ενώ οι μικρές μονάδες έχουν σάλπιγγες. Με την μουσική επίσης οι Έλληνες περιέγραφαν ποικίλα γεγονότα. Ένα εξ αυτών, ο αυλητικός νόμος (επαίζετο με αυλό χωρίς τραγούδι), περιέγραφε δε την πάλη του Απόλλωνος με τον δράκοντα Πύθωνα(το πρωτόγονο εγώ του ανθρώπου). Είναι δε σίγουρο ότι οι Ιδαίοι Δάκτυλοι και ο Διόνυσος χρησιμοποιούσαν την μουσική των αυλών και τα τύμπανα προ της εποχής του Διός.  Επίσης έχουμε σε μουσική σύνθεση την περιπλάνηση της Λητούς και την γέννηση του Απόλλωνος και της Αρτέμιδος, σύμφωνα με μια αφήγηση του Φιλάμμωνος καταγώμενου εκ   Δελφών. Ο Απόλλων πρώτος έστησε τραγούδια και χορούς, γύρω από το ιερό των Δελφών. Επίσης αναφέρεται ο πόλεμος των Τιτάνων, η άλωσις της Τροίας, ο γάμος της Αφροδίτης και Ηφαίστου και λοιπά γεγονότα. Το ίδιο άλλωστε έκαναν οι Έλληνες και με τους χορούς των. Εκδηλώνοντας τον σεβασμό τους προς τους θεούς, ελυτρώνοντο και επέστρεφαν ανανεωμένοι και ελαφρωμένοι. Αργότερα η μουσική και ο χορός τους λύτρωναν -και τους λυτρώνουν και τους ελευθερώνουν ακόμη και σήμερον-από τα άγχη της ζωής.

Ο Πυθαγόρας για παράδειγμα άκουγε την ουράνια αρμονία του σύμπαντος, που δεν είναι διαφορετική από το μήνυμα του συμπαντικού Λόγου στα πλάσματα του. Και πράγματι οι σύγχρονοι παιδαγωγοί έχουν διαπιστώσει ότι τα παιδιά που  ακούνε μουσική έχουν καλύτερες επιδόσεις   στην γνώση και στην παιδεία και διαπρέπουν στην έρευνα και στην επιστήμη, διότι η μουσική καλλιεργεί την φαντασία και  την ευρηματικότητα  και λυτρώνει την ψυχή από τα άλγη.  Βεβαίως εκ του απείρου εκπηγάζουν οι αχαλίνωτες και ενστικτώδεις φαντασιώσεις , οι οποίες χωρίς την δύναμη του Λόγου, οδηγούν το άτομο στην απώλεια του «υπερεγώ», καθιστώντας το άθυρμα των συμβατικών πολιτικο-θρησκευτικών ιδεολογημάτων .

 

            Η Μουσική της Συμπαντικής Αρμονίας

 

Το φιλοσοφικό και θεολογικό υπόβαθρο των αρχαίων Ελλήνων εδράζετο στέραια στον «Κοσμικό ή Συμπαντικό Νόμο», δηλαδή στον Νόμο της Φύσεως. Και αυτή ήτο η κυριότερη αιτία της μεγάλης Ελληνικής δημιουργίας σε όλους τους τομείς της ζωής και του πολιτισμού. Η μύηση λοιπόν των αθλητών είχε σκοπό να φέρει τούτους πιο κοντά στη Φύση εκ της οποίας  θα  αντλήσουν    τις σωματικές , τις πνευματικές και τις ψυχικές δυνάμεις για να φέρουν εις πέρας τον μεγαλύτερο αγώνα του Ελληνικού Έθνους, τον Ολυμπιακόν Αγώνα.

 

Ο Συμβολισμός της Επτάχοδης Λύρας

 

Ο  καθηγητής  της Σωματικής Αγωγής κ. Σάββας Κουμπούρας γράφει : « Την συμπαντικότητα της μουσικής γνώριζαν οι αρχαίοι Έλληνες. Πίστευαν ότι το κύριο όργανο εκπορεύσεως της μουσικής των ήταν η επτάχορδη λύρα εξ αιτίας των επτά ουρανίων σωμάτων (Κρόνος, Ζεύς, Άρης, Ήλιος, Ερμής, Αφροδίτη και Σελήνη) χορδισμένη ως εξής: υπάτη, παρυπάτη, υπερμέση, μέση, παραμέση, παρανεάτη, νεάτη. Όπως μας πληροφορεί ο Πλούταρχος, ο Πυθαγόρας, ο Αρχύτας, ο Πλάτων και οι λοιποί αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι υπέστησαν ότι η φορά των όντων και η κίνηση των αστέρων δεν γίνονται ούτε διατηρούνται χωρίς τη μουσική. Τόσο η μουσική, όσο και ο κάθε ήχος επηρεάζουν τις ποικίλες μεταβολές στον άνθρωπο. Οι μεταβολές αυτές πραγματοποιούνται είτε το συνειδητοποιείο άνθρωπος είτε όχι.»

 

Ο  Λυρισμός και το Μέλος

 

Οι Έλληνες ανέπτυξαν δύο είδη μουσικής: α/ την λυρική και β/ το μέλος ή μελωδία. Μετά την εισβολή του Ιουδαιοχριστιανισμού στη Βυζαντινή αυτοκρατορία -και μετέπειτα στην  διάδοχη της Οθωμανική αυτοκρατορία - ανεπτύχθη το μέλος και παραμελήθηκε η λυρική μουσική. Ο Αμανές είναι ένα χαρακτηριστικό είδος της Ανατολής. Και τούτο διότι  προσιδίαζε περισσότερο με την νέα ανατολικής προελεύσεως  χριστιανική θρησκεία. Το λυρικό σκέλος μετανάστευσε στη Δύση και ανεπτύχθη  εκεί ανεξάρτητα  , γι’ αυτό σήμερα υπάρχει αυτή η μουσική διαφοροποίηση μεταξύ ανατολής-δύσεως . Το χαρακτηριστικό είδος της λυρικής μουσικής είναι η Όπερα.  Η Ελλάδα παρότι δημιουργός και των δύο ειδών της μουσικής, όπως άλλωστε μαρτυρούν και οι λέξεις(λυρικό-μέλος) βρέθηκε εκ των πραγμάτων στην ζώνη της Ανατολής.  (Βυζαντινή -Οθωμανική Αυτοκρατορία)  για περισσότερο από 17 αιώνες όπου κυριάρχησε το θρησκευτικό μέλος.

Τα Καλά και τα Κακά Είδη Μουσικής

 

Βέβαια δεν είναι όλα τα είδη της μουσικής κατάλληλα και ευεργετικά στον άνθρωπο. Για τον λόγον αυτόν απαγορεύθηκε στον τόπο μας η παρακμιακή μουσική «ρέιβ-μεταλ», διότι ωθούσε τους νέους στα ναρκωτικά και στην πορνεία Τα σύγχρονα μουσικά κομμάτια επηρεάζουν τα κατώτερα ένστικτα του ανθρώπου, χωρίς να εισδύουν στην ψυχή του. Μερικά μάλιστα είναι και εξόχως ψυχοφθόρα και βλαβερά για τον άνθρωπο και ιδιαίτερα για τους νέους. Αυτό το είδος της μουσικής μεταφέρει τον άνθρωπο στην πρωτόγονη και   βάρβαρη  εποχή από την οποία ξεκίνησε.  Κι’ αυτό έχει την εξήγηση του. Καθώς οι νέοι στρέφονται όλο και περισσότερο σε μουσικές πρωτογόνων λαών –χωρίς να θέλουμε να  κατηγορήσουμε αυτές τις κουλτούρες– ο άνθρωπος επιστρέφει  ψυχολογικά στη ζούγκλα , στην στέπα και στην έρημο και η ψυχή του κυριαρχείται από τα πρωτόγονα   αισθήματα της βίας, των ναρκωτικών, της αυθαιρεσίας, της δουλικότητος, της πονηρίας και  των προκαταλήψεων  του ανεξέλικτου ανθρώπου . Ένας τέτοιος άνθρωπος χωρίς ιδανικά και διαχρονικές αξίες  με μοναδική κινητήρια δύναμη του   το υλικό  στοιχείο και το χρηματικό κέρδος χρησιμοποιεί τον αθλητισμό-και ιδία τον πρωταθλητισμό- για την επίτευξη του οικονομισμού και ωφελιμισμού . Επομένως, η εποχή μας μοιάζει με την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή εποχή που το αθλητικό ιδεώδες είχε εξαφανισθεί και οι αθλητές είχαν βγει στην αγορά και στα πανηγύρια και συγκέντρωναν  οβολούς με το δίσκο, αντί των κοτίνων των αρχαίων Ελλήνων.

 

Η Επίδραση της Μουσικής στον Άνθρωπο

 

Η μουσική επηρεάζει καταλυτικά τον άνθρωπο διότι επενεργεί στο υποσυνείδητο του. Χαλαρώνει το σώμα  και αποβάλει την κόπωση, τέρπει το πνεύμα και εμπνέει την ψυχή.  Μπορεί να κάνει το άτομο πολεμιστή, επαναστάτη, πατριώτη,  δημοκράτη και πολιτισμένο, χαρούμενο,  αλλά  και το αντίθετο, δηλαδή  παθητικό,  λυπημένο, ναρκομανή, μοιρολάτρη, ηδυπαθή, εγκληματία ,  βάρβαρο και πρωτόγονο.. Η αρχαία Ελληνική μουσική υπόκρουση επενδεδυμένη με ηρωικούς στίχους από τους  άθλους των Ελλήνων  Θεών, Ημιθέων  και Ολυμπιονικών μπορεί να    οιστρηλατήσουν  τον   αθλητή  και  να του βελτιώσουν τις επιδόσεις. Οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν επίσης την ρυθμική μουσική στην πλοήγηση των πλοίων, όπου ο αυλητής βοηθούσε τον συγχρονισμόν των κωπηλατών.  Αυλητής παρίσταται  κατά την   προπόνηση των  αθλητών σε διαφόρους τύπους αγωνισμάτων. Σε αγγειογραφίες του 6^ου και 5^ου αιώνος  υπάρχει αυτλητής στο άλμα εις μήκος, την δισκοβολία και τον ακοντισμόν. Άλλοι συγγραφείς αναφέρουν ότι και στην πυγμαχία και   πάλη επαιάνιζε αυλητής. Μέσα από τον διαλογισμό και την δεκάμηνη πνευματική-ψυχική-σωματική προετοιμασία και το εκστατικό τελετουργικό, επετυγχάνετο η μέθεξις·  Αυτό σημαίνει ότι ο μυθικός χαρακτήρας της Ιδέας και της Αξίας  του Ολυμπισμού  εκφράζεται και υλοποιείται όχι μόνο στον αισθητό κόσμο, αλλά και στον ίδιο τον άνθρωπο. Όταν η Σπάρτη  ευρίσκετο σε κατάσταση αναταραχής στο πρώτο ήμισυ του 7^ου αιώνα π.Χ. ένας χρησμός τους είπε να καλέσουν τον «Λέσβιον αοιδόν»·  Προσεκλήθη τότε ο Τέρπανδρος από την Άντισσα της Λέσβου και το άσμα του επανέφερε την ευταξία στην πόλιν.

 

Βελτιώνει την Αύρα

Η εξήγηση δε βρίσκεται στο ότι  η μουσική  βελτιώνει την σωματική , πνευματική και ψυχική διάθεση του ατόμου και κατ’ επέκταση εξισορροπεί τα λεπτά ενεργειακά πεδία και την αύρα του ατόμου. Πόσα ψυχικά φαινόμενα , όπως λ. χ η τηλεπάθεια, η τηλεκίνηση, η μεταβίβαση της σκέψεως, η ανθρώπινη αύρα , η νοητική αλληλοεπίδραση των ατόμων μέσω του πληροφοριακού αιθέρος , η συλλογική και συμπαντική  συνειδητότητα  κ. α δεν συμβαίνουν  χωρίς να μπορεί η επιστήμη να τα δεχθεί και να δώσει επαρκείς εξηγήσεις,  διότι δεν έχουν  ακόμη ερευνηθεί ; Με την εξισορρόπηση των δύο συμπαντικών δυνάμεων   ήτοι: α/ της ηλεκτρομαγνητικής και β/ της βαρυτοηλεκτρικής είναι δυνατόν το άτομο να νοιώσει περισσότερο ισορροπημένο . Η μουσική μπορεί ακόμη να απαλλάξει τον άνθρωπο από  το άγχος και την ένταση και   να τον κάνει να νοιώσει ελαφρότερος , ωσάν να έχει υπερνικήσει την βαρύτητα από τα μέλη του.  Αντίθετα, η δυσαρμονία της ψυχής, επιφέρει  ψυχικά νοσήματα . Η δυσαρμονία αυτή αποκαθίστατο  με την αρμονία της μουσικής. Όλα τα στοιχεία της Φύσεως εναρμονισμένα με τον παγκόσμιο Φυσικό Νόμο ισορροπούν και προάγουν την ζωή. Στην κατάσταση της τέλειας ισορροπίας το άτομο αποκτά το μέγιστο της σωματικής, πνευματικής και ψυχικής του  ρώμης και αποκτά υψηλό ηθικό για ανώτερα επιτεύγματα. Η μουσική-όπως και ο διαλογισμός-έχουν την ιδιότητα να επαναφέρουν το άτομο στην φυσιολογική του κατάσταση και να αυξάνουν την αυτοσυγκέντρωση και την συνένωση των προσπαθειών για την νίκη. Οι συχνότητες της  μουσικής  επηρεάζουν κατ’ αρχήν τα  εγκεφαλικά κύτταρα  και  τις αισθητηριακές περιοχές του σώματος με αποτέλεσμα την αύξηση των ενδοκρινολογικών εκκρίσεων.  Χωρίς την συμμετρία, μεταξύ της σωματικής και της διανοητικής παιδεύσεως, το αποτέλεσμα είναι ετεροβαρές .

Ο Μουσικοσυνθέτης Αλέξανδρος Χαχάλης

 Ο χαρισματικός και σεμνός μουσικοσυνθέτης κ. Αλέξανδρος Χαχάλης(Απόλλων) εμπνευσμένος από το αρχαιοελληνικό παρελθόν , θέλησε να αναβιώσει την «μουσικοθεραπεία» προ των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, θέτοντας την μουσική του αφιλοκερδώς  προς  εξύψωση του φρονήματος των Ελλήνων αθλητών, που θα αγωνίζοντο σ’ αυτούς. Είχε   φτιάξει προς τούτο μια  κασέτα με τον εμψυχωτικό Λόγο του εκ Δελφών Πεισίστρατου ……..επενδεδυμένη με την Απολλώνια μουσική του ίδιου του μουσικοσυνθέτη , προτείνοντας να παίζεται στα  οχήματα  που θα μετέφεραν  τους αθλητές από το Ολυμπιακό χωριό  στους αγωνιστικούς χώρους. Όμως το σχέδιο του δεν ευοδώθη , διότι το σημερινό αθλητικό πνεύμα είναι τελείως διαφορετικό από το αρχαιοελληνικό πνεύμα. Τόσον οι αθλητές μας όσον και οι παράγοντες του αθλητισμού προτιμούν τα αναβολικά, τα σταυρουδάκια , τα σταυροκοπήματα και την επίκληση στο Γιαχβέ και όχι στον διαλογισμό, την αυτοσυγκέντρωση και την  ψυχοπνευτική ανύψωση . Και με τα μέσα αυτά χάσαμε τους δύο χρυσούς Ολυμπιονίκες μας Κ. Κεντέρη και Κ. Θάνου , που στο τέλος δεν μπόρεσαν να τους σώσουν ούτε οι δολιχοδρομικές μεθοδεύσεις για την αποφυγή των ελέγχων –αντιντόπιν , ούτε τα σταυρουδάκια του Κεντέρη.

 Αναβολικά και Χημικά Υποκατάστατα

 Όσοι ασκούν υπερμέτρως το σώμα  και παραμελούν  την ψυχική τους μόρφωση  γίνονται άγριοι . Το ίδιο συμβαίνει και με αυτούς που ασκούνται   υπερμέτρως  με  την μουσική και εγκαταλείπουν το σώμα,     γίνονται   μαλθακοί. Επομένως για την διαπαιδαγώγηση των νηπίων είναι προτιμότερο να προηγείται η μουσική(τραγουδάκια)  και να έπεται η γυμναστική. Σήμερα προσπαθούν να κάνουν την  ενίσχυση του αθλητού με την βοήθεια   αναβολικών ουσιών και άλλων  σκευασμάτων (συμπληρώματα τροφής κλπ), οι οποίες είναι χημικές ουσίες που παρασκεύασε ο άνθρωπος στο εργαστήριο και επομένως είναι βλαπτικές για την σωματική , πνευματική και ψυχική υγεία του αθλητού. Όχι σπανίως δε αυτές μπορούν να του επιφέρουν ακόμη και τον αιφνίδιο θάνατο .

Η Δημιουργία «Καλών κ’ αγαθών» Πολιτών

Εξ άλλου,  η επίδραση της ίδιας μουσικής στον αθλητή θα ήταν διαφορετική στον ιερό χώρο της Ολυμπίας από ότι  εάν ακουγόταν σε άλλο χώρο και σε άλλη στιγμή. Στην Ολυμπία κατά την διάρκεια των Ολυμπιακών, την πρώτην ημέρα των αγώνων, οι μετέχοντες έθυαν σε όλους τους βωμούς ορχούμενοι, εκτελώντας ιδιαίτερα μουσικά κομμάτια σε κάθε ένα εξ αυτών Η αγωγή του ανθρώπου  δια της μουσικής και της γυμναστικής επιτυγχάνει την  κατάκτηση της καλοκαγαθίας και συμβάλει στο μέτρο που τις αναλογεί στην δημιουργία «Καλών κ’ αγαθών »  πολιτών και στο σεβασμό του  «Ευ Αγωνίζεσθαι»

ΤΕΛΟΣ

  

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΙ  ΑΓΩΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ  ΣΗΜΕΡΟΝ

 

 

                             ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΩΝ  ΑΓΩΝΩΝ

 

            Πρώτη Ημέρα

 

Θα περιγράψουμε σκηνές από τις Ολυμπιάδες του 4 ου αιώνος. π. Χ, όπου οι αγώνες ευρίσκοντο στον κολοφώνα τους. Η αρχαία Ολυμπία ήτο γεμάτη από  ένα εορταστικό πλήθος, και ιδιαίτερα γύρω από την Αλτη, στον Κλαδέο ποταμό  και στους γύρω λόφους. Αθλητές γυμναστές συγγενείς αυτών , θεατές από όλο τον Ελληνικό κόσμο, φιλόσοφοι, πολιτικοί, και επίσημοι θεωροί συζητούσαν σε συντροφιές ,κάτω από τα δένδρα ή σε αυτοσχέδιες καλύβες ,  και σε  πρόχειρες  ή πολυτελείς σκηνές. Ο τόπος όλος αντηχούσε από φωνές , τραγούδια  και γέλια .Δύο μέρες πριν από την έναρξη είχε ξεκινήσει η επίσημη πομπή από την Ηλιδα  με επικεφαλείς τους Ελλανοδίκες και άλλους αξιωματούχους , ακολουθώντας την Ιεράν Οδόν., ήτοι την οδό που ενώνει την Ηλιδα με την Ολυμπία. Η πομπή σταματά στην πηγή Πιέρα όπου γίνεται  θυσία και καθαρτήρια τελετή.

[Η ονοματοθεσία  της Μακεδονίας

 Η πηγή Πιέρα μας  μεταφέρει  στην Πιερία της Μακεδονίας εντός της οποίας  δεσπόζει  το ιερόν όρος των Ελλήνων Ολυμπος , εκ του οποίου πήραν το όνομα τους  η Ολυμπία και οι Ολυμπιακοί Αγώνες . Ως γνωστόν το κέντρον του Ελληνισμού είναι η περιοχή της Θεσσαλίας και της Μακεδονίας, όπου  ο λατρευτικός χώρος , ο Ολυμπος. Κατά την «ΩΓΥΓΙΑ» , τόμ. Δ’, σελίς 510  , ο Αθανάσιος Σταγειρίτης, , γράφει « Η δε Μακεδονία ωνομάσθη από του Μακεδόνος υιού του Διός και της Θυίας θυγατρός του Δευκαλίωνος, ως έλεγεν ο Ησίοδος

‘Η δ’ υποκυσσαμένη Διί τερπικεραύνω

Υιέ δύο, Μάγνητα, Μακεδόνα θ’ ιπποχάρμην.

Οι περί Πιερίην, και Ολυμπον δώματ’ έναιον’

Τινές δε λέγουσιν αυτόν Μάκεδνον, και υιόν της Αιθρίας, και του Διός. Εγέννησε δε δύο υιούς τον Πίερον και Ημάθιον, αφ’ ών ωνομάσθησαν αι χώραι της Μακεδονίας Πιερία και Ημααθία…]

Στο μεταξύ το πλήθος συνωστίζεται στην Αλτιν για να  παρακολουθήσει την τελετή ενάρξεως. Οι τελετές αρχίζουν με την εγγραφή και τον επίσημο όρκο που θα δώσουν οι αθλητές στο Βουλευτήριο μπροστά στο άγαλμα του Ορκίου Διός, που κρατά επιβλητικά στα υψωμένα του χέρια τον κεραυνό.  Μπροστά στο άγαλμα υπάρχουν επιγραφές για τους επίορκους και για όσους θα τολμήσουν να παρανομήσουν.

Μπροστά στο άγαλμα του Ορκίου Διός  κάνουν θυσία ενός κάπρου(αγριογούρουνο) και οι αθλητές παίρνουν τον όρκο ότι γυμνάσθηκαν τους δέκα τελευταίους μήνες, «σύμφωνα με τους κανονισμούς» και ότι δεν θα διαπράξουν «κακούργημα» , δηλαδή την απόσπαση της νίκης διά δόλου.  Επειτα ορκίζονται πάνω στα «τόμια»( γεννητικά όργανα του κάπρου) οι αθλητές, οι πατέρες , οι αδελφοί και οι γυμναστές αυτών . Τελευταίοι ορκίζονται και οι κριτές που θα βοηθήσουν τους Ελλανοδίκες στην κατάταξη των αθλητών κατά ηλικία και ότι θα κρίνουν δίκαια και θα κρατήσουν την απόφαση τους μυστική. Στη συνέχεια γίνεται η υποβολή των αιτήσεων συμμετοχής και η κλήρωση τους σε ομάδες κατά ζεύγη. Το απόγευμα θα θυροκολληθούν στο Βουλευτήριο τα ονόματα των αθλητών και τα αγωνίσματα  που θα διεξαχθούν . Την ίδια μέρα γίνονται και οι αγώνες σαλπιγκτών και κηρύκων , οι νικητές των οποίων θα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στους Ολυμπιακούς αγώνες αλλά και θα πάρουν και βραβείο.  Νικητές είναι αυτοί που στέλνουν τον ήχο της σάλπιγγος και της φωνής τους πιο μακρυά.[ Εξ αυτού διαπιστώνουμε ότι οι αρχαίοι Ελληνες είχαν συλλάβει το νόημα της επικοινωνίας . Οσο μακρύτερα πάει ο ήχος της σάλπιγγας και η φωνή του κήρυκος τόσο καλύτερα ενημερωμένοι θα είναι οι θεατές των αγώνων. Αυτός είναι και ο λόγος θεοποιήσεως του Ερμού ως θεού της επικοινωνίας μεταξύ θεών και ανθρώπων ] Οι εκπρόσωποι(θεωροί) των διαφόρων πόλεων κάνουν θυσίες στους δικούς τους πολιούχους θεούς και εδώ τελειώνει η πρώτη ημέρα.

[Η Ανεξιθρησκεία των Ελλήνων και ο Χάντιγκτον

Ιδού μια ακόμη απόδειξη της ανεξιθρησκείας των  Ελλήνων. Το γεγονός ότι επέτρεψαν ακόμη και στον απόστολο Παύλο να   κηρύξει στην Πνύκα μια ξενόφερτη θρησκεία είναι η πιο τρανή απόδειξη ότι οι Ελληνες δεν διαπνέοντο από θρησκευτικό φανατισμό. Αντίθετα ο θρησκευτικός φαναντισμός     συγκλονίζει τον 21 ον αιώνα τον κόσμο  , με την  σύγκρουση μεταξύ των τριών Εβραιογενών κοσμοπολιτικών θρησκειών   , έτσι ώστε ακόμη και διανοούμενοι του κατεστημένου , όπως ο Αμεριακανοεβραικής καταγωγής Σαμουήλ  Χάντιγκτον,  να ομιλούν για σύγκρουση  Πολιτισμών με βάση τα θρησκευτικά τους πιστεύω]

Πιο πολλές θυσίες προσφέρουν οι ιππείς λόγω της επικινδυνότητος των ιππικών αγωνισμάτων . Στην Ολυμπία υπάρχουν βωμοί για τον Ιππιο Ποσειδώνα, την Ιππία Ηρα, τον Ιππιο Αρη, την Ιππία Αθηνά, τους Διόσκουρους , την Αφροδίτη , τον Πάνα, την Τύχη και τον Ταράξιππο ( για να μην  αφηνιάσει  τα άλογα τους)  Ολοι τους τρέμουν την στροφή του στίβου, την καλουμένην «νύσσαν», όπου γίνονται και τα περισσότερα ατυχήματα. Το πλήθος περιδιαβαίνει και θαυμάζει τους καλλιτεχνικούς θησαυρούς της Ολυμπίας, ανδριάντες Ολυμπιονικών, θησαυρούς πόλεων, ελεγεία, επιγραφές, καλλιτεχνήματα , ακούει ποιητές να απαγγέλλουν τους στίχους τους , φιλοσόφους να διδάσκουν τις θεωρίες τους ελεύθερα, ρήτορες να ρητορεύουν επι παντός επιστητού. Σαν βραδιάσει ανάβουν φωτιές και  διασκεδάζουν ή συζητούν γύρω από αυτές και κάνουν προγνωστικά για τους νικητές, ενώ οι αθλητές κάτω από την άγρυπνη παρακολούθηση των προπονητών τους αναπαύονται.

[Οι Ελληνες αγαπούσαν την θεά Τύχη

 Οι Ελληνες ανέκαθεν αγαπούσαν την θεά Τύχη και έπαιζαν τυχερά παιχνίδια , όπως «πεσσούς» (ζάρια) , κότσια   και έβαζαν στοιχήματα σε προγνωστικά  κ. α. Ακόμη και   τους αιρετούς άρχοντες εξέλεγον δια κληρώσεως και όχι δια ψήφου. Τούτο εγένετο    για να  αποφύγουν την εύνοια του ισχυροτέρου, ο οποίος είχε τον τρόπο  να επηρεάσει την εκλογήν του.  Κοντολογίς ήτο μια ανοιχτή κοινωνία σαν την σημερινή δυτική κοινωνία, τηρουμένων των αναλογιών]

 

Δεύτερη Ημέρα

 

Με την ανατολή του Ηλίου το στάδιο είναι γεμάτο. Κάτω στο χαμηλό διάζωμα οι ραβδούχοι, που κάνουν χρέη αστυνομίας στον αγωνιστικό χώρο,  πηγαινοέρχονται και τηρούν την τάξη. Από την ειδική είσοδο προχωρούν «κοσμίω άμα και σχολαίω βαδίσματι» οι ερυθροφορεμένοι  Ελλανοδίκες, κρατώντας στα χέρια τους κλαδιά φοίνικος. Επειτα έρχονται οι παίδες αγωνιστές και την πομπή κλείνουν ο αλυτάρχης  και οι αλύτες του. Το πλήθος επευφημεί τους  Ελλανοδίκες και  την πομπή, καθώς  καταλαμβάνουν τις ειδικές για αυτούς θέσεις.  Απέναντι τους και πάνω σε μικρό βωμό κάθεται η ιέρεια της Δήμητρος Χαμήνης. Επειτα ο προιστάμενος των Ελλανοδικών σηκώνεται , υψώνει το κλαδί του φοίνικα και  αμέσως μετά  ο σαλπιγκτής και ο κήρυκας κηρύσσουν την έναρξη των αγώνων. Ο κριτής προσφέρει την κάλπη και μετά την κλήρωση τοποθετεί στη θέση εκκίνησης τους δρομείς αθλητές  και αρχίζουν οι προκριματικοί αγώνες. Το πλήθος επευφημεί και πετά  άνθη και δάφνες στο νικητή. Ο Κήρυκας αναγγέλλει τον νικητή, το πλήθος επευφημεί όταν  ο Ελλανοδίκης του  προσφέρει  το φοίνικα. Και οι συμπατριώτες του τον σηκώνουν στα χέρια από χαρά και τον περιφέρουν στο γήπεδο. Μετά γίνονται και άλλα αγωνίσματα , όπως πάλη παίδων, πυγμή,  παγκράτιον. Οι επιδόσεις των αθλητών ήσαν συχνά εξαίρετες. Ο, τι όμως ενδιέφερε ήτο προ πάντων η άμιλλα , ο αγών και η νίκη, όχι και οι επιδόσεις καθ’ αυτές, όπως και όσο ενδιαφέρουν την εποχή μας , των χρονομέτρων και των οργάνων καταγραφής τούτων.

 Η ζέστη είναι ανυπόφορη το μεσημέρι στην Ολυμπία και ο ιδρώτας αθλητών και θεατών τρέχει ποτάμι καθώς παρακολουθούν ασκεπείς. Με την δύση του ηλίου οι αγώνες της πρώτης ημέρας τελειώνουν και οι νικητές μεταφέρονται   στους ώμους, ως τις σκηνές για να συνεχισθεί  η διασκέδαση.

 

Τρίτη Ημέρα

 

Επί τέλους ξημερώνει η μεγάλη ημέρα των Ολυμπιακών Αγώνων. Ελληνες από διάφορες περιοχές του Ελληνικού κόσμου , ήτοι από την Κάτω Ιταλία , Σικελία ,  Μικρά Ασία , Θράκη, Μακεδονία, Αγαίον,  ως  και τη Βόρειο Αφρική και  την     Κύπρο,  ξεκινούσαν για να μετάσχουν ή να παρευρεθούν στους Ολυμπιακούς Αγώνες και να ζήσουν ολίγες ημέρες, στην μεγαλειώδη αυτή πανήγυρη των Ελλήνων. Εκεί ήσαν όλοι ενωμένοι σε ηθική έξαρση και σε ατμόσφαιρα εορταστική, με υπερνίκηση των μεταξύ τους συγκρούσεων. Το μεγάλο γεγονός ήσαν οι ιππικοί αγώνες της ημέρας εκείνης που θα κλείσουν με το πένταθλον. Βαθιά ήτο η βίωση των Ολυμπιονικών αλλά και των θεατών ότι μιμούνται , ευφρόσυνα και δοξαστικά για τη γενιά τους,  τους άθλους των θεών και ημιθέων , των πρώτων εκείνων Ολυμπιονικών του θρύλου. Οι Ολυμπιακοί ύμνοι του Πινδάρου , αριστουργήματα ποιητικά, τους οιστριλατούν την φαντασία για την μυθική γενιά τους και τον τόπο καταγωγής τους. Πριν ακόμη φέξει το πρώτο φως,  η απέραντη έκταση του  ιπποδρόμου της Ολυμπίας  έχει γεμίσει από κόσμο για να παρακολουθήσουν τους δραματικούς όσο και επικίνδυνους ιππικούς αγώνες.

Με σειρά διεξάγονται αρματοδρομίες τεθρίππων,, ιπποδρομίες τέλειων κελήτων,, η απήνη(δηλαδή συνωρίς ημιόνων), αγώνες κάλπης(ιπποδρομίες φοράδων) συνωρίς ίππων, αρματοδρομίες τεθρίππων πώλων,, συνωρίς πώλων και ιπποδρομίες πώλων. Καταστόλιστα τα άρματα παίρνουν τις θέσεις τους στους χώρους αφετηρίας και ο αγώνας αρχίζει.[ Ο γράφων θυμάται την αγάπη των Ελλήνων της γενιάς προ του 40’ για τα άλογα. Όταν πήγαιναν οι νυκοκυραίοι σε πανηγύρεις ή σε γάμους εστόλιζαν τα άλογα εορταστικά με πολύχρωμα κηλίμια, χρωματιστές χάντρες, καινούργια ηνία , χάμουρα φαντασμαγορικά, διότι τότε το άλογο ήτο σύμβολο προβολής και επιβολής του κατόχου του , όπως σήμερον είναι ένα πολυτελές αυτοκίνητο, μια θαλαμηγός ή ένα ιδιωτικό τζέτ]  Τέσσερα στάδια(1170 μ. περίπου) είναι ο κάθε γύρος του ιπποδρόμου  και τα άρματα θα τον διατρέξουν 10 φορές. Το αγώνισμα είναι όντως συναρπαστικό καθώς οι ηνίοχοι οδηγούν με δεξιοτεχνία τα άρματα ή τους ίππους τους και ιδιαιτέρως στην νύσσαν(σημείο καμπής) όπου γίνεται φοβερός συνωστισμός , αλλά και συχνότατα ατυχήματα. Εχει ήδη περάσει το μεσημέρι και έχουν τελειώσει όλα τα αγωνίσματα του ιπποδρόμου. Τα πλήθη συρρέουν τώρα στο στάδιο για να παρακολουθήσουν τον αγώνα πεντάθλου. Τα αγωνίσματα , όπως δηλώνει και το όνομα τους,  είναι πέντε: άλμα , δίσκος , στάδιο , ακόντιο και πάλη. Μετά από σκληρότατο αγώνα τελικά θα μείνουν δύο οι πιο άξιοι αθλητές που θα διεκδικήσουν τη νίκη   στην πάλη. Αυτή θα αναδείξει και τον τελικό νικητή του πεντάθλου. Το βράδυ εκείνο γίνονται πιθανόν και ιεροτελεστείες προς τιμήν του ιδρυτού του αγωνίσματος της αρματοδρομίας, του θρυλικού Πέλοπος. Στον τύμβο του στο Πελόπιο θυσιάζουν ένα μαύρο τράγο.

 

Τετάρτη Ημέρα

 

Η ημέρα αυτή , που συμπίπτει με την πανσέληνο, είναι κατ’ εξοχήν ιερή ημέρα.  Το πρωινό αρχίζει με την μεγάλη προσφορά, δηλαδή την εκατόμβη(=εκατόν-βόες) των Ηλείων προς τον Δία. Σ’ αυτήν σφάζουν στο βωμό του Ολυμπίου Διός 100 βόδια αλλά εκεί θα καούν μόνον οι μηροί τους. Μαζί με την προσφορά των Ηλείων θυσίες θα κάνουν και οι εκπρόσωποι των άλλων πόλεων, καθώς και ιδιώτες.[ Οι θεοί απολάμβαναν την κνίσσαν (τσίκναν) που υψώνετο προς τον ουρανό,  ενώ οι πιστοί έτρωγαν τα ψητά σφάγεια και εδόξαζαν το Δία και τους άλλους θεούς του Δωδεκάθεου]

Μετά τις θυσίες διεξάγονται τα αγωνίσματα δρόμου , πάλης , πυγμής και παγκρατίου ανδρών.  Όταν δίδεται  το σύνθημα εκκίνησης των δρομέων πετάγονται σαν τα ελατήρια και το στάδιο αντηχεί από τις παροτρύνσεις των θεατών. Σε λίγο οι ιαχές σταματούν και ακούγεται η βροντώδης φωνή του κήρυκα που αναγγέλλει το όνομα –πατρώνυμο και την πόλη του νικητού. Ο νικητής αποχωρεί και  οι θεατές τον ραίνουν με άνθη και φύλλα δάφνης ή μυρτιάς. Αμέσως μετά τρέχουν οι διαυλοδρόμοι  και εν συνεχεία οι δολιχοδρόμοι. Όταν κληθούν οι αθλητές της πάλης ο ήλιος έχει ανέβει αρκετά υψηλά και ο καύσων είναι μεγάλος. Οι ραβδούχοι κάτω από τις εντολές των 3 Ελλανοδικών επιβλέπουν την τάξη γύρω από το σκάμμα της πάλης. Καθώς αρχίζει ο αγών στο στάδιο  δημιουργείται  πανδαιμόνιο. Επευφημίες , παροτρύνσεις , αλλά και γέλια και πειράγματα.. Στο τέλος απομένουν οι δύο καλύτεροι για την τελική αναμέτρηση. Τα ίδια γίνονται και στην διεξαγωγή του παγκρατίου. Η Ολυμπιάδα κλείνει με το αγώνισμα του οπλίτη δρόμου. Οι δρομείς αγωνίζονται γυμνοί , όπως και οι άλλοι αθλητές , με την μόνη διαφορά ότι φέρουν δόρυ , ασπίδα και κράνος. Με την οπλιτοδρομία λήγουν οι Ολυμπιακοί αγώνες και συμβολικά και η εκκεχειρία. Όμως στην πραγματικότητα θα κρατήσει έως ότου επιστρέψουν ασφαλείς οι αθλητές και θεατές στις πατρίδες τους.

Η σύδρομη των Ολυμπιακών αγώνων  στην εκκεχειρία διαρκείας αρχικά ενός μηνός , ύστερα δύο και τελικά τριών μηνών, άρχιζε με την αναγγελία των αγώνων  και  εσυνεχίζετο  και μετά την λήξη τους. Επαναλαμβάνεται και πάλιν ότι κατά την διάρκεια των αγώνων απηγορεύοντο οι μεταξύ Ελλήνων εχθροπραξίες  και η διακίνηση οπλοφόρων στην Ηλεία. Μέγιστο υπήρξε για τους Ελληνες το κύρος των Ολυμπιακών αγώνων και σχεδόν ιστορικά υπερβατικό. Γιατί τι άλλο να σημαίνει , ότι σε περίοδο πολέμου του φοβερού αυτού  σπασμού της ιστορίας, ίσχυε η προκήρυξη και μόνη των Ολυμπιακών αγώνων  για να παύσουν οι πολεμικές μεταξύ των Ελλήνων επιχειρήσεις.

 

Πέμπτη Ημέρα

 

Η Ολυμπιάδα θα λήξει  όπως άρχισε, δηλαδή με το προσκύνημα και θυσίες και ευχαριστίες  προς τους θεούς και το στεφάνωμα των νικητών. Οι νικητές με το κλαδί του φοίνικα στο χέρι συγκεντρώνονται   στο ναό του Διός. Γύρω από το κεφάλι φέρουν μια πορφυρή μάλλινη ταινία. Ο κήρυκας φωνάζει ένα ένα τα ονόματα των νικητών και την πατρίδα τους και ο πρεσβύτερος των Ελλανοδικών τους στεφανώνει. Οι νικητές είναι οι εκλεκτοί των  ανθρώπων και των θεών.  Η ημέρα του στεφανώματος τους είναι κορυφαία στιγμή της ζωής τους. Να σημειωθεί ότι οι Ελλανοδίκες αρχικά ήσαν ισόβιοι και αργότερα έγιναν αιρετοί, εν αντιθέσει  προς  τα μέλη της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής  οι οποίοι μετά 2.700 χρόνια εννοούν να είναι εφ’ όρου ζωής, καλούμενοι και «αθάνατοι».

Το μεσημέρι οι Ηλείοι παραθέτουν γεύμα στους νικητές  στο Πρυτανείο και το βράδυ στρώνονται μεγάλα τραπέζια από όλες τις αντιπροσωπείες των πόλεων ή από πλούσιους φιλάθλους , όπου γίνεται πάνδημο τραπέζι όλων . Η ευωχία άρεσε πολύ στους  αρχαίους Ελληνες , συνήθεια που συνεχίζεται ως σήμερον και στους Νέο-Ελληνες , γεγονός που δείχνει την συνέχιση της παραδόσεως .Η διασκέδαση συνεχίζεται ως αργά τη νύχτα με τραγούδια, ξεφαντώματα, παιάνες, ύμνους , ευχές και συγχαρητήρια. Με το τέλος του γλεντιού τελειώνει και η Ολυμπιάδα, αλλά όχι και η Εκκεχειρία, που κρατάει έως ότου επιστρέψουν όλοι στις εστίες τους. Την επομένη πρωία νικητές , συγγενείς και θεατές έπαιρναν το δρόμο του γυρισμού.

 

Τιμές στου Νικητές

 

Μπρος στο ναό του Δία εγένετο η στέψη των νικητών. Όπως προαναφέραμε οι Ολυμπιονίκες έφεραν κόκκινη ταινία στο κεφάλι, η οποία ήτο λίαν διαδεδομένη στη λατρεία και στόλιζε τα ιερά αντικείμενα. Η δύναμη της γινόταν μεγαλύτερη με το κόκκινο χρώμα της ταινίας. Εξ άλλου το κλαδί  του φοίνικα που έφεραν οι ολυμπιονίκες συνδέετο με την νίκη του Θησέα στην Κρήτη και τη γιορτή που οργάνωσε στη Δήλο προς τιμήν του Απόλλωνα και ετίμησε τους νικητές με το κλαδί του φοίνικα. Εξ άλλου η ρίψη πετάλων ανθέων και φύλλων στους νικητές συνδέεται με την πανάρχαιη λατρεία της βλαστήσεως, στην οποία είχαν τις  ρίζες τους οι αγώνες.

[ Παλιά έθιμα στην σύγχρονη εποχή

 Η συνήθεια της κόκκινης ταινίας στα πηλίκια των ανωτάτων αξιωματικών πολλών στρατών έλκει ασφαλώς από  την αρχαία Ελλάδα  την προέλευση της . Την συνήθεια της κορδέλας στα μαλλιά και στην κεφαλή  διατηρούν ακόμη στην Απω Ανατολή. Επίσης στην Ιαπωνία έχουν το έθιμο να δένουν πολύχρωμες κορδέλες στα δένδρα σε λατρευτικές εορτές. Ακόμη δε και σήμερον στολίζουμε με φοίνικες , δάφνες και μυρτιές χώρους κατά την διάρκεια εορτών και πανηγύρεων στην Ελλάδα ].

Μέσα στο ναό , όπου υπήρχε επιβλητικό το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός και επάνω στην επίσης χρυσελεφάντινη τράπεζα, υπήρχαν τα στεφάνια από αγριελιά των νικητών. Η τράπεζα αυτή ήτο  έργο του  γλύπτη Κολώτη.

Η τελετουργία απονομής των επάθλων είχε μυστικιστικό χαρακτήρα , διότι εγένετο επικοινωνία των νικητών με τους θεούς. Ο νικητής εθεωρείτο ευνοούμενος των θεών και το στεφάνι της βλάστησης έδινε και σ’ αυτόν που το φοράει δύναμη. Τα ονόματα των Ολυμπιονικών, κατεγράφοντο σε πλάκες και ετηρούντο στα αρχεία   της Ολυμπίας, υπό των Ηλείων Ελλανοδικών, ενώ ο νικητής του σταδίου –του αρχαιοτέρου των αθλημάτων- θα έδινε το όνομα του  στην Ολυμπιάδα. Ετσι η 1 η Ολυμπιάδα ονομάζεται Ολυμπιάδα Κορύβου ή Κορυβιάς. Μεγίστη ήτο η τιμή και για την πατρίδα του Ολυμπιονίκη , που  η φήμη της  διέτρεχε  σ’ όλο τον Ελληνικό κόσμο.  Οι Ολυμπιονίκες όταν επέστρεφαν στην πατρίδα τους   ανέβαιναν σε μεγαλοπρεπές τέθριππο(ιππήλατο άρμα) και η είσοδος τους δεν εγένετο από την κανονική πύλη . Εσυνηθίζετο να γκρεμίζουν το τείχος και να μπαίνουν από αυτή την  πύλη ο νικητής ή οι νικητές. Αρχικά το έθιμο   ήτο συνδεδεμένο με το θείο, διότι ο νικητής εξομοιωνόταν με θεότητα και έπρεπε να  εισέλθει στην πόλη από ιδιαίτερη πύλη. Αργότερα όμως που υπεχώρησε η θρησκευτικότητα έδωσαν άλλη εξήγηση .  Καθώς   ο άνθρωπος  εστηρίζετο  στις δικές του  δυνάμεις,  για να  νικήσει  η πόλη που διαθέτει τέτοιους λαμπρούς αθλητές,  δεν έχει ανάγκη από τα τείχη. Συμβολικά τις αρκούν οι Ολυμπιονίκες της.

 

Χρηματικές Αμοιβές

 

Μερικές φορές οι τιμές προς τους Ολυμπιονίκες έφθασαν στο σημείο της υπερβολής. Τέτοια περίπτωση είναι η μεγαλειώδης υποδοχή που επιφυλάχθηκε στον Εξαίνετο τον Ακραγαντίνο , που ανεδείχθη δύο φορές Ολυμπιονίκης στο στάδιο, το 416 και το 412 π. Χ Το τέθριππο του συνόδευαν 300 από  τους σημαντικότερους πολίτες του Ακράγαντα, ανεβασμένοι πάνω σε τέθριππα των δύο ανδρών  , έκαστον των οποίων έσυραν δύο λευκά άλογα  Να σημειώσουμε ότι η υποδοχή των Ολυμπιονικών ήτο ανάλογη της υποδοχής ενός ένδοξου στρατηγού, που επέστρεφε νικητής από εκστρατεία. Τον Ολυμπιονίκην έραιναν τα πλήθη με πέταλα ανθέων και φύλλα δάφνης ή μυρτιάς. Αυτός ήτο και ο λόγος που ακόμη και βασιλείς ή ηγεμόνες επιζητούσαν να κερδίσουν Ολυμπιακή νίκη για να διαιωνίσουν το όνομα τους με τον ανδριάντα που θα ανέγειραν όχι μόνον στην Ολυμπία αλλά και στην πατρίδα τους.

 

Και χρηματικές αμοιβές στον νικητή

 

Μερικές φορές οι πόλεις έδιναν και χρηματικές αμοιβές στον νικητή. Στην Αθήνα ο Σόλων είχε θεσπίσει με νόμο να χορηγείται στον νικητή έπαθλον 500 δραχμών. [Την εποχή εκείνη ένα πρόββατο ή ένας μέδιμνος δημητριακών ετιμάτο μία δραχμή] Με το ποσόν αυτό ο νικητής έμπαινε στην ανωτέρα εισοδηματική τάξη, ήτοι  των πεντακοσιομέδιμνων. Ο Δίων αναφέρει ότι ορισμένες πόλεις έδιναν στον νικητή πέντε τάλαντα, ποσό τεράστιο αν αναλογισθεί την αξία του Αττικού  ταλάντου σε 6.000 δραχμές, ήτοι 30.000 αττικές δραχμές . Μία από τις διακρίσεις τους ήτο και η ισόβια σίτιση του νικητή από το Πρυτανείο, διάκριση που τον έθετε στην ίδια μοίρα με τους ανωτάτους αξιωματούχους της πόλεως.  Συχνά οι πόλεις έκοβαν και νομίσματα με την ευκαιρία της νίκης της πόλεως τους  στους Ολυμπιακούς αγώνες. Στα παλιότερα χρόνια(6 ον και 5 ον αιώνα. π Χ) έχουμε περιπτώσεις ‘αφηρωισμού’ (απονομής τιμής  ηρώων) σε Ολυμπιονίκες, αλλά αυτό συνδέεται και με άλλες  ηρωικές πράξεις των τιμωμένων προσώπων και όχι μόνον στην Ολυμπιακή τους νίκη, όπως λ. χ  ο Ηρακλής , Θησεύς κ. α . Συχνά και στην επιτύμβια πλάκα   φρόντιζαν πολλοί να χαράσσουν  ότι εχρημάτισε  Ολυμπιονίκης για να μπει έτσι στην αθανασία και να κατοικήσει στα Ηλίσια Πεδία.

Στα Ελληνιστικά και Ρωμαικά χρόνια ήτο τόσο μεγάλη η αίγλη των Ολυμπιονικών ώστε και άλλες πόλεις τους έδιναν το δικαίωμα  πολιτογραφήσεως των , καθώς και  τιμές, όπως την τιμητική συμμετοχή τους στην βουλή. Στην Σπάρτη απολαμβαναν το προνόμιο του ‘ομοίου’,  ιδιότητα που τους επέτρεπε να μάχονται πλάι στον βασιλιά.  Μερικοί Ολυμπιονίκες  διορίζοντο  στρατηγοί ή αρχηγοί αποικιών. Οι Ολυμπιονίκες ανέθεταν σε ραψωδούς την σύνθεση ωδών, ενώ πολλών τα ονόματα πέρασαν στην αθανασία   μέσα από θρύλους και παραδόσεις  . Οι ηγεμόνες που νικούσαν στην Ολυμπία έκοβαν και νομίσματα, όπως αναφέρεται για τον τύραννο του Ρηγίου Αναξίλαο που νίκησε πιθανόν στην 75 η Ολυμπιάδα (480 π. Χ) στην απήνη και έκοψε ασημένια τετράδραχμα με απεικόνιση του άρματος του. Αλλά και ο  Φίλιππος ο Β! βασιλιάς της Μακεδονίας για την νίκη του στην 106 η  Ολυμπιάδα (356 π. Χ) έκοψε ασημένιο τετράδραχμο με απεικόνιση, στην εμπροσθία όψη την κεφαλή του Διός στεφανωμένη με δάφνη και στην οπισθία την μορφή του .